اصطلاحات نظامى در فقه اسلامى

اصطلاحات نظامى در فقه اسلامى - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤٩

«يا ايُّهَا الَّذينَ آمَنُوا خُذُوا حِذْرَكُمْ» «١» اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! آمادگى خود را (در برابر دشمن) حفظ كنيد.
آيه ديگر كه نماز خوف را تشريح مى‌كند مى‌فرمايد:
«... وَ لْيَأْخُذُوا حِذْرَ هُمْ وَ اسْلِحَتِكُمْ ...» «٢» و بايد هوشيارى خويش را حفظ و سلاحهايشان را (در حال نماز) با خود حمل كنند.
با توجه به دو آيه مذكور «حذر» به معنى مراقبت در برابر خطر و رعايت احتياط و حفظ هوشيارى است. به اين دليل كه در آيه دوّم حذر كنار سلاح آمده است. بنابراين آماده سازى همه لوازم از قبيل: كسب اطلاعات، اسلحه، تعليمات، نقشه جنگى، تعيين فرمانده، تداركات، مواصلات و تمام عوامل واسباب و مقدماتى كه باعث پيروزى در جنگ است را فرا مى‌گيرد. گرچه بعضى از مفسران همچون طبرسى، «٣» گفته‌اند: اگر حذر رابه معنى اسلحه بگيريم. با مقياسهاى كلام عرب سازگار است، امّا چنان كه از كتابهاى لغت و تفسير استفاده مى‌شود، اسلحه يكى از مصداقهاى آن است.
حَرب‌ حرب در مقابل صلح به معنى جنگ و ستيز است. حضرت على (ع) فرمود:
«فَخُذُوا لِلْحَرْبِ اهْبَتَها، وَ اعِدُّوا لَها عُدَّتَها، فَقَدْ شَبَّ لَظاها، وَ عَلاسَناها وَ اسْتُشْعِرُوا الصَّبْرَ فَانَّهُ ادْعى‌ الَى النَّصْرِ» «٤» پس براى جنگ آماده شويد و لوازم آن را فراهم كنيد كه آتش كارزار افروخته شده و شعله‌هاى آن بلند گشته است. شكيبايى و استقامت را شعار خود سازيد، كه مهمترين راه رسيدن به فتح و پيروزى و غلبه بر دشمن، شكيبايى است.