اصطلاحات نظامى در فقه اسلامى - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤٦
براى جنگ با دشمن شيوه سبك و سنگين بار كوچ كنيد و در راه خدا با مال و جان خود جهاد نماييد اين كار براى شما سود دارد، چنانچه به آثار آن پى ببريد و آگاهى لازم را پيدا كنيد.
و در جاى ديگر مىفرمايد:
«جاهِدُوا فى سَبيلِاللَّهِ حَقَّ جِهادِهِ» «١» در راه رضاى خدا با دشمنان اسلام بطور كامل بجنگيد و جهاد كنيد.
در روايات چنين مى خوانيم:
«مَثَلُ الُمجاهِدِ فى سَبيلِ اللَّهِ مَثَلُ الصَّائِمِ نَهارُهُ الْقائِمِ لَيْلُهُ حَتَّى يَرْجِعَ» «٢» رزمنده در راه خدا همانند كسى است كه روزها روزه بگيرد و شبها به شب زنده دارى و عبادت مشغول شود.
امام على (ع) فرمود:
«الْجِهادُ بابٌ مِنْ ابْوابِ الْجَنَّةِ فَتَحَهُاللَّهُ لِخاصَّةِ اوْلِيائِهِ» «٣» جهاد يكىاز درهاى بهشت است كه خداوند آن را براى دوستان مخصوص خود بازكردهاست.
اقسام جهاد به شرح زير است:
١- جنگ با كافران و مشركان (قبل از آنكه آنها به مسلمانان كارى داشته باشند) براى دعوت آنها به اسلام.
فقهاى اماميه وجوب اين گونه جهاد را به اجازه امام عادل و بر حقّ (كه يكى از دوازده امام معصوم (ع) باشند) يا به اجازه نائب امام كه در اين خصوص ولايت داشته باشد، مشروط دانستهاند. اين قسم را «جهاد ابتدايى» مىنامند.
٢- جهاد دفاعى در صورتى است كه دشمنان اسلام به مسلمانان حمله كنند. در اين صورت، مسلمانان براى حفظ جان، مال، ناموس، دين و مرزهاى خود با دشمن به پيكار برمىخيزند. جهاد دفاعى مشروط به اذن امام (ع) نيست.