اصطلاحات نظامى در فقه اسلامى

اصطلاحات نظامى در فقه اسلامى - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٠

اگر دو طايفه از اهل ايمان با هم به جنگ برخيزند، شما مؤمنان بين اين دو گروه، صلح و آشتى بر قرار كنيد، و اگر يكى از آن دو طايفه به ديگرى ظلم كرد، شما با طايفه ظالم و باغى بجنگيد تا به فرمان خدا در آيند و ظلم را ترك كنند.
كلينى (ره) از عبدالله بن شريك و از پدرش چنين روايت كرده است: در جنگ صفين حضرت على (ع) كسانى را كه مقاومت مى‌كردند و همچنين مجروحان را مى‌كشت و فراريان را تعقيب مى‌كرد. امّا آن حضرت در جنگ جمل زمانى كه دشمن شكست خورد فرمود: فراريان را تعقيب نكنيد و مجروحان را نكشيد و هر كسى به خانه برود و درب را بندد در امان است؛ و اين دو سيره متفاوت است. زيرا در جنگ جمل فرماندهانشان كشته شده بودند؛ اما در صفّين معاويه زنده بود.» امام صادق (ع) پيرامون اين آيه در باره اهل بصره فرمود:
«وَ هُمُ الَّذينَ بَغَوْا عَلى‌ اميرَ الْمُؤْمِنينَ (ع) فَكانَ الْواجِبُ عَلَيْهِ قَتْلِهِمْ حَتَّى يَغيؤُا الى‌ امْرِ اللَّهِ» «٢» اهل بصره و اصحاب جمل كسانى بودند كه بطورى ظالمانه با حضرت على (ع) جنگ كردند و بر على (ع) واجب بود كه با آنها بجنگند تا تسليم حق و امر الهى شوند.
توضيح: اهل بصره به رهبرى عايشه از حكومت عدل امير مؤمنان (ع) سر برتافتند و بر ضد آن خروج كرده و جنگ جمل را به راه انداختند. امام نيز باآنان جنگيد و با شكستى كه نصيبشان ساخت، آنها را به تسيلم در برابر حق واداشت.
بَثَ‌ بَثْ در لغت يعنى خبر دادن، آگاه كردن. «٣» در اصطلاح يعنى افشاى اسرار. «٤»