پندهاى رسول اعظم به عبد الله ابن مسعود - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ١٦٧

هستند. بعضى داد و فرياد مى‌كشند كه اى مردم چرا حيا نداريد؟ چرا گناه مى‌كنيد؟ چرا زن و بچه شما بى تقوايند؟ اما نسبت به خودشان سختگيرى نمى كنند. اين موارد درباره‌ى خودشان عيب نيست. خدا مى فرمايد: چرا مى‌گوييد ولى خود عمل نمى كنيد؟ كسى كه خودش مبتلاست نمى تواند ديگران را منع كند پس بايد اول خود را اصلاح كنيم بعد جامعه را. چطور كسى كه قدرت و توان آن را ندارد كه اول خود را بسازد آن وقت بتواند جامعه را اصلاح نمايد. بايد طورى باشيم كه وقتى مردم، ما را ديدند به ياد خدا و آخرت بيفتند. حضرت فرمود: مومن كسى است كه وقتى او را ديدند به ياد خدا و آخرت بيفتند. واقعاً بزرگان ما اين طور بودند جمالشان مثل نور بود و وجودشان منشأ بركت در جامعه بود.

يَابْنَ مَسعُود اذا عَمِلْتَ عَمَلًا فَاعْمَلْ بِعِلْمٍ وَ عَقْلٍ عملى را كه انجام مى‌دهى از روى علم و عقل و خرد باشد. عقل خيلى كار ساز است و نعمت بزرگى است. وَ ايّاكَ وَ انْ تَعْمَلَ عَمَلًا بِغَيرِ تَدبيرٍ وَ عِلْمٍ بپرهيز از انجام عملى كه از روى تدبير و عقل نباشد. فَانَّهُ جَلَّ جَلالُه يَقُولُ ﴿وَ لا تَكُونُوا كَالَّتي نَقَضَتْ غَزْلَها مِنْ بَعدِ قُوَّةٍ انْكاثاً﴾ [١] مباشيد مثل پيرزنى كه يك عمر مى‌بافد بعد هم زحمت‌ها و بافته‌هاى خود را از بين مى‌برد.

٦٥- راستگويى و احسان‌

يَاْنَ مَسعُود عَلَيْكَ بِالصِّدْقِ راستگو باش. وَ لا تُخْرِجَنَّ مِنْ فيكَ كَذِبَةٍ ابداً و هرگز دروغ نگو. وَ انْصِفِ النّاسَ مِنْ نَفْسِكَ و نسبت به‌

[١]. سوره نحل آيه ٩٢.