مسلماً هر آزمونى كه سخت تر باشد در عين آنكه بسيارى نمى‌توانند در آن قبول شوند آن عده اى كه توفيق و پيروزى مى‌يابند تعدادى اندك و جايگاهى رفيع خواهند داشت.

راه رهايى از فتنه‌هاى آخرالزمان‌

تمسك به قرآن و اهل بيت (ع)

راه رهايى از اين فتنه‌هاى آخرالزمانى در بيانات اميرمؤمنان (ع) در دو قالب عمومى و فردى قابل دسته‌بندى است. راه عمومى همان تمسك به قرآن و اهل‌بيت (ع) است. راه فردى كه به برخى از صحابه توصيه مى‌شده- الزاماً شامل همگان نبوده- سكوت، قعود و ... است.

روايت مربوط به تمسك به قرآن را پيش از اين مرور كرديم.[١] درباره تمسك به اهل بيت (ع)، روايات متعددى از اميرمؤمنان (ع) نقل شده كه با توجه به جامعيت روايت ذيل و دربرداشتن راه تحقق آن، از بيان ديگر موارد خوددارى و به نقل همين مورد اكتفا مى‌كنيم.[٢]

امير مؤمنان (ع) در ضمن خطبه‌اى بلند راه‌هايى را براى رهايى از فتنه‌ها و مصون ماندن از عذاب الهى كه فرجام فرو افتادگان در آنهاست فراروى مؤمنان نهادند. در اينجا به مناسبت، به فرازهايى از اين سخن گران‌سنگ توجه مى‌كنيم:

من و رسول خدا (ص) بر لب حوض هستيم و خاندان ما با ما هستند پس هر كس ما را بخواهد بايد گفتار ما را بگيرد و به كردار ما عمل كند زيرا ما خاندانى هستيم كه شفاعت از آن ماست. براى ديدار ما در كنار حوض با هم رقابت كنيد، چون ما دشمنان را از آن دور و دوستانمان را از آن سيراب مى‌سازيم. هر كس از آن آب نوشد هرگز تشنه نشود، و حوض ما پر است و از دو آبريز بهشتى در او ريخته مى‌شود؛ يكى «تسنيم» و ديگرى «معين». در دو طرف اين حوض، زعفران است. كسى را بر ما نمى‌گزيدند ولى اوست كه از بندگانش هر كه را بخواهد ويژه رحمتش كند، پس خدا را ستايش مى‌كنم بدين نعمت‌ها كه مخصوص شما قرار داده و بر حلال‌زادگى شما، چون ياد ما خانواده، شفاى هر درد، بيمارى و وسوسه شك‌آور است، و البته دوستى ما خشنودى خداست، و هر كسى كه راه ما را گيرد، فردا در «حظيرة القدس» و «فردوس برين» با ماست، و منتظر امر ما همچون كسى است كه در راه خدا به خونش غلتد، و هر كه فرياد ما را بشنود ولى ما را يارى نكند خدا به رو بر سر دو سوراخ بينى او را در دوزخ سرنگون سازد.

١. استقامت و تقيه در برابر دشمنان: ما درِ گشايش، چون مبعوث شوند و همه راه‌ها بر مردم بسته شود، ماييم «باب حطّه» كه در اسلام است هر كس در او آيد نجات يابد و هر كه از آن دور شود فرو افتد. خدا به ما آغاز كرد و به ما پايان داد و آنچه را بخواهد به ما مى‌زدايد و به ما پايدار سازد و به ما باران فرود آيد، مبادا فريبنده شما را از خدا فريب دهد، اگر بدانيد درماندن شما ميان دشمنانتان و تحمّل اذيت‌ها چه اجرى داريد چشم شما روشن شود، و اگر مرا نيابيد چيزهايى بينيد كه آرزوى مرگ كنيد از ستم و دشمنى و خودبينى و سبك‌شمردن حق خدا و ترس، چون چنين شود همه به رشته خدا بچسبيد و از هم جدا نشويد، و بر شما باد به صبر و نماز و تقيه.

٢. ثبات و دورى از رنگ به رنگ شدن: و بدانيد كه خداوند دشمن ميدارد بندگان متلوّن و همه رنگ خود را، پس از حق و ولايت اهل حق دور نشويد چون هر كس ديگرى را جاى ما برگزيند نابود است و هر كه پيرو آثار ما شود به ما پيوندد، و هر كه از غير راه ما رود غرق شود همانا براى دوستان ما فوج‌هايى از رحمت خداست و براى دشمنان ما فوج‌هايى از عذاب خدا، راه ما ميانه است، و رشد و صلاح در برنامه ماست، بهشتيان به خانه‌هاى شيعيان ما چنان نگاه مى‌كنند كه ستاره درخشان را در آسمان مى‌بينند.

٣. پرهيز از دنياگرايى: هر كس از ما پيروى كند گمراه نشود، و هر كه منكر ما شود هدايت نگردد، و نجات نيابد آنكه بر زبان ما كمك دهد دشمن ما را و يارى نشود آنكه ما را وابگذارد. پس به طمعِ دنياى پوچ و بى‌ارزشى كه سرانجام از شما دور شود و شما نيز از آن زوال يابيد از ما روى نگردانيد، زيرا هر كس دنيا را بر ما ترجيح دهد افسوس فراوان دارد. خداوند متعال [از زبان اين فرد] مى‌فرمايد: «اى واى بر من كه جانب امر خدا را فرو گذاشتم و در حقّ خود ظلم و تفريط كردم».[٣]

٤. شناخت حقّ امامان معصوم (ع): چراغ راه مؤمن شناخت حق ماست، و بدترين كورى نابينايى فضيلت ماست كه با ما بى‌جهت و بدون گناه به دشمنى برخاسته فقط به جرم اينكه ما او را به سوى حق و دوستى خوانديم و ديگران او را به سوى فتنه دعوت كردند، آنها را بر ما ترجيح داد. ما را پرچمى است كه هر كه در سايه آن درآيد، او را جا دهد و هر كه بسوى او پيش تازد پيروز است و هر كه از آن واماند نابود، و هر كه بدان چنگ زند نجات يابد، شماييد آبادگران‌