ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٨ - ناگفته هاى تاريخ جنگ هاى صليبى
ناگفته هاى تاريخ جنگ هاى صليبى
گفت و گو با دكتر عودى
اشاره:
دكتر ستار عودى عضو هيأت علمى و مدير گروه تاريخ اسلام در شمال آفريقاى بنياد دايرةالمعارف اسلامى، استاد دانشگاههاى تهران و قم و يكى از محققان بنام و پركار در حوزه تاريخ و تمدن اسلامى است. تاكنون دهها مقاله در شاخههاى مختلف و مرتبط با تاريخ اسلام، در دانشنامه جهان اسلام به قلم او منتشر شده است. آخرين پژوهش اين استاد، تحقيق مفصل و جامعى درباره تاريخ جنگهاى صليبى مىباشد كه براى تدوين و نگارش آن، بيش از هزار منبع غير فارسى- غالباً دست اول و مهم- بررسى شده و اميد است به زودى به بازار عرضه شود. جامعيت تحقيق و منابع ديده شده در اين كتاب، ما را بر آن داشت تا گفتوگويى جذاب و خواندنى با ايشان داشته باشيم.
براى شروع بحث، لطفاً بفرماييد علتهاى آشكار و پنهان آغاز جنگهاى صليبى چه بود؟ و چه شد كه اين جنگها اتفاق افتاد؟
«جنگهاى صليبى»- به لحاظ اصطلاحى- به دورهاى از زمان گفته مىشود كه از سال ١٠٩٥ تا ١٢٩١ ميلادى را در بر مىگيرد و بسيار از بزرگان مورخان- شرقى، غربى، قديم و جديد، اسلامى و غير اسلامى- معتقدند كه جنگهاى صليبى به اين مقطع زمانى گفته مىشود، ولى عملًا ما هميشه جنگهاى صليبى داشتهايم؛ از قديمىترين ايامى كه مذاهب شروع مىشود تا به امروز. نمونههايش هم موجود است. از زمان ظهور اسلام- در قرن هفتم ميلادى- تا به امروز، اين كشمكش با مسيحيت بوده است، كما اينكه پاپ مسيحى هم اخيراً سخنانى در اين باره گفته است. جنگهاى صليبى عليه اسلام و عليه مذاهب و اديان ديگر هميشه بوده است.
در مورد اينكه اين جنگها چگونه و به چه انگيزههايى بوده، بايد عرض كنم كه اروپا در قرن يازدهم و به خصوص از سال هزار ميلادى به بعد در همان سدههاى اول بعد از سال هزار دچار وضعيت رقتبار سياسى، اقتصادى، اجتماعى و اعتقادى شد. كشورها از همديگر پاشيده، با يكديگر در حال كشمكش و درگيرى بودند. اولًا، وجود حسّ