ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٣٥ - ٢ حَجَر (سنگ) حضرت موسى (ع)
عصاى حضرت موسى چندين معجزه داشته كه قرآن به آنها اشاره كرده است:
- مار شدن عصا هنگام مبعوث شدن حضرت موسى (ع) به پيامبرى؛ در سوره قصص آيه ٣٠ مىفرمايد:
وَ أَنْ أَلْقِ عَصاكَ فَلَمَّا رَآها تَهْتَزُّ كَأَنَّها جَانٌّ وَلَّى مُدْبِراً وَ لَمْ يُعَقِّبْ يا مُوسى أَقْبِلْ وَ لا تَخَفْ إِنَّكَ مِنَ الْآمِنِينَ.
- اژدها شدن عصا نزد فرعون. در سوره شعراء آيه ٣٢ مىفرمايد:
فَأَلْقى عَصاهُ فَإِذا هِيَ ثُعْبانٌ مُبِينٌ.
- بلعيدن سحر ساحران توسط عصا. در سوره شعراء آيات ٤٤ و ٤٥ مىفرمايد:
فَأَلْقى مُوسى عَصاهُ فَإِذا هِيَ تَلْقَفُ ما يَأْفِكُونَ فَأُلْقِيَ السَّحَرَةُ ساجِدِينَ.
- زدن عصا به دريا و باز شدن راه براى نجات قوم بنى اسراييل. در سوره شعراء آيه ٦٣ مىفرمايد:
فَأَوْحَيْنا إِلى مُوسى أَنِ اضْرِبْ بِعَصاكَ الْبَحْرَ فَانْفَلَقَ فَكانَ كُلُّ فِرْقٍ كَالطَّوْدِ الْعَظِيمِ.
- زدن عصا به سنگ و بيرون آمدن دوازده چشمه آب براى اسباط بنىاسراييل؛ در سوره بقره آيه ٦٠ مىفرمايد:
وَ إِذِ اسْتَسْقى مُوسى لِقَوْمِهِ فَقُلْنَا اضْرِبْ بِعَصاكَ الْحَجَرَ فَانْفَجَرَتْ مِنْهُ اثْنَتا عَشْرَةَ عَيْناً قَدْ عَلِمَ ...
اين عصا، ابتداى امر عصاى حضرت آدم (ع) بوده، سپس به حضرت شعيب (ع) رسيده و آنگاه كه موسى (ع) متوارى بود و در راه به دختران شعيب (ع) در آب كشيدن از چاه كمك نمود، سپس به خدمت شعيب (ع) درآمد آن عصا به او رسيد. در تواريخ انبيا براى اين عصا حوادث و وقايعى نقل نمودهاند.
٢. حَجَر (سنگ) حضرت موسى (ع)
امام باقر (ع) فرمود:
چون حضرت قائم در مكه قيام كند و خواهد كه قصد كوفه نمايد منادى فرياد كند كه كسى خوردنى و آشاميدنى همراه خود برندارد. سنگ حضرت موسى (ع) كه به وزن يك بار شتر است با آن حضرت است در هر منزلى كه فرودآيند چشمه آبى از آن سنگ بجوشد كه گرسنه را سير و تشنه را سيراب كند و همان سنگ توشه آنهاست تا هنگامىكه در نجف به پشت كوفه فرود آيند.[١]
قرآن در خصوص اين سنگ در سوره اعراف آيه ١٦٠ مىفرمايد:
أَوْحَيْنا إِلى مُوسى إِذِ اسْتَسْقاهُ قَوْمُهُ أَنِ اضْرِبْ بِعَصاكَ الْحَجَرَ فَانْبَجَسَتْ مِنْهُ اثْنَتا عَشْرَةَ عَيْناً.
به موسى وحى فرستاديم كه عصاى خود را بر سنگ بزن ناگهان دوازده چشمه از آن بيرون جهيد.
امام باقر (ع) درباره اين آيه شريفه مىفرمايد:
بهدرستى كه ظهور و قيام قائم (ع) در مكه خواهد بود، بعد از آن به سوى كوفه حركت مىكند و منادى ندا مىدهد: اى ياران امام زمان كسى از شما با خود غذا و آبى حمل نكند. حضرت مهدى حَجَر موسى بن عمران را با خود دارد، در هر منزلى كه وارد مىشوند از آن سنگ آبى روان خواهد شد و هر كس گرسنه و تشنه باشد از آن مىخورد. همه سير و سيراب خواهند شد و اين حالت در تمام منزلگاههاى بين راه ادامه دارد تا از پشت كوفه وارد نجف شوند.[٢]
چند نكته در خصوص حجر موسى (ع) لازم است گفته شود:
الف- الف و لام حَجَر در اين آيه، نشانه معرفه است، يعنى اين سنگ خاص است و نه هر سنگى، بهعنوان يكى از ودايع نبوت بهدست امام عصر (ع) رسيده است و در هنگام ظهور و قيام حضرت مهدى (ع) اين سنگ بهعنوان توشه بين راه ياران آن حضرت مورد استفاده قرار مىگيرد و احاديث مربوط مبين اين موضوع است.
ب- در زمان موسى (ع) چون قوم بنىاسراييل دوازده سبط بودند (بنى روبيل، بنى شمعون، بنى جاد، بنى يهودا، بنى يساكار، بنى زبولون، بنى يوسف، بنى بنيامين، بنى اشير، بنى دان، بنى نفتالى، بنى لاوى)، چون اين دوازده سبط با هم اختلاف داشتند، لذا دوازده چشمه از آن سنگ بيرون آمد تا هر گروهى چشمه آبى براى خود داشته باشند اما در هنگام ظهور و قيام حضرت مهدى (ع) چون اختلاف و تفرقهاى بين ياران امام مهدى (ع) نيست، لذا از آن سنگ فقط يك چشمه آب بيرون خواهد آمد.
ج- در خصوص سنگ حضرت موسى (ع) در قرآن دو بار از آن ياد شده است: سوره بقره آيه ٦٠ كه متن آن نقل شد و در سوره اعراف آيه ١٦٠ مىفرمايد:
«وَقَطَّعْناهُمُ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ أَسْباطاً أُمَماً