آيه دو مرتبه تكرار شده است: «اگر نمى‌دانيد، پس از اهل ذكر بپرسيد».[١] ولى چنان كه در آيه شريفه هم به آن اشاره شده است، دستور به سؤال كردن داده شده نه دستور به جواب دادن، زيرا گاهى جواب دادن به مصلحت نيست. و خود سائل هم نبايد سؤالى كند كه جواب آن، او را نگران مى‌كند: «اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، از چيزهايى كه اگر برايتان آكشار شود، بدتان مى‌آيد، نپرسيد».[٢] و لذا اميرالمؤمنين (ع) فرمودند: «پروردگار اعمالى را براى شما واجب كرده است آنها را ضايع نكنيد ... و از كارهايى ساكت مانده نه از روى فراموشى، پس خود را به زحمت نيندازيد». (وظيفه‌اى نداريد)[٣]

پس اگر از عالمى سؤالى نموديم و او مصحلت در جواب نديد و سكوت نمود، ادب در آن جا اين است كه تكرار و اصرار در سؤال و جواب آن نداشته باشيم.

٩. «زيارت امين‌الله» از زيارات جامعه و مختصرى است كه در حرم‌هاى همه ائمه معصومين (ع) خوانده مى‌شود و همچون زيارت جامعه كبيره از سند محكم و قطعى برخوردار است.

١٠. سلام كردن مستحب است ولى جواب آن واجب است. قرآن كريم مى‌فرمايد:

«هرگاه به شما تحيت گويند، پاسخ آن را بهتر از آن بدهيد يا (لااقل) به همان‌گونه پاسخ دهيد».[٤]

و امام صادق (ع) مى‌فرمايد: «سلام كردن مستحب و خوب است و جواب آن واجب است».[٥]

در زيارت امام هشتم (ع) مى‌خواهيم: «شهادت مى‌دهم كه تو سخنم را مى‌شنوى و جوابم را مى‌دهى».

پى‌نوشت‌ها:

[١]. فرازى از «دعاى ابوحمزه ثمالى».

٢. علامه مجلسى، بحارالانوار، ج ٥٣، ص ١٧٧.

[٣]. وسائل الشيعه، ج ٦، ص ٣٣٧.

[٤]. علامه مجلسى، همان، ج ١٧، ص ١٣٠.

[٥]. همان، ج ٢٣، ص ٣٣٣.

[٦]. شيخ حرّ عاملى، ج ١١، ص ٣٦٨.

[٧]. سوره ابراهيم (١٤)، آيه ٢٣ و سوره يونس ()، آيه ١٠.

[٨]. مجلسى، همان، ج، ٧٦ ص ١٠.

[٩]. همان، ج ٧٦، ص ١٢.

[١٠]. شيخ حرّ عاملى، همان، ج ١٨، ص ١٠١.

[١١]. علامه مجلسى، همان، ج ٢٧، ص ١٧٢.

[١٢]. همان، ج ٤٤، ص ٢٨١.

[١٣]. علامه مجلسى، همان، ج ٧، ص ٢٠٨.

[١٤]. سوره نحل ()، آيه ٤٣ و سوره انبياء ()، آيه ٧.

[١٥]. سوره مائده ()، آيه ١٠١.

[١٦]. شرح نهج‌البلاغه ابن ابى الحديد، ج ١٨، ص ٢٦٧.

[١٧]. سوره نساء ()، آيه ٨٦.

[١٨]. علامه مجلسى، همان، ج ٧٨، ص ٢٤٣

\*\*\*

ز بصر تا چند گهر بارم، كه مگر آيد ز سفر يارم‌		غم دل تا كى نتوان گفتن، كه ز هجر كيست گرفتارم‌
نه بهار آمد نه به‌سر شد دى، به فراغ شه شده عمرم طى‌		ز غمش گريم فلكا تا كى، به كجا گردم به كه رو آرم‌
نظرى شاها به گدايت كن، به گداى خود تو عنايت كن‌		سوى خود او را تو هدايت كن، كه ز غم، نه روز و نه شب دارم‌
ز نظر هر چند نهانى تو، سزدم از غم برهانى تو		به كنار خود بنشانى تو، بنهى مرهم به دل زارم‌
زده نار هجر شرر بر دل، شده كار دل ز غمت مشكل‌		من سرگردان شده پا در گل، بنما درمان دل بيمارم‌
نه مرا يارى، نه مددكارى، كه ز پاى دل كشدم خارى‌		بكند احسان به گرفتارى، كه كشد آخر غم بسيارم‌
نه مرا ياراى غم حرمان، نه كسى دردم بكند درمان‌		بنما شاها نظر احسان نگذارى زار در آزارم‌
بُرى از حيران تو شها گر سَر، نبرد حيران ز تو هرگز دل‌		سر آن دارم كه تو را بينم، سر و جان آنگه به تو بسپارم‌