ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٢٠ - بررسى وضعيت فرهنگى- سياسى شيعيان يمن
بررسى وضعيت فرهنگى- سياسى شيعيان يمن
در گفتوگو با دكتر عصام العماد
اشاره:
نوشتار ذيل حاصل گفتوگويى درباره وضعيت فرهنگى- سياسى شيعيان يمن با دكتر عصام العماد، اهل آن كشور است كه قبلًا داراى مذهب اهل سنت بوده و سپس به تشيع گرويده است. وى متولد سال ١٩٦٨ ميلادى و داراى دكتراى علوم حديث از دانشگاه عربستان سعودى مىباشد و اكنون در مقطع خارج فقه و اصول، در حوزه علميه قم مشغول تحصيل است.
لطفاً بفرماييد چطور شد كه شيعه شديد؟
در عربستان، چون تخصص من علوم حديث بود، كتابى را به نام العتب الجميل على أهل الجرح و التعديل كه در علم رجال اهل تسنن نوشته شده بود خواندم كه در آن، دلايلى آورده بود كه در اهل سنت، گرايشهاى مذهبى و تاريخى در گزينش احاديث و افراد در علم رجال و حديث دخالت دارند. پخش اين كتاب، هياهويى در عربستان ايجاد كرد و تقريباً ده كتاب عليه آن نوشته شد. من بعضى از آن كتابها را خواندم. پس از خواندن آنها، واقعاً ديگر اعتمادى به آنچه مىخواندم يا علماى اهل تسنّن مىگفتند، نداشتم. ما كتابهاى عقيدتى كه مىخوانديم بر اساس احاديث پيغمبر بودند. حديث پيامبر در علم رجال از طبقه راويان حديث نقل شده است. با طرح شبهه و سؤال در علم حديث، كتابهاى عقيدتى مثل كتاب توحيد «محمّد عبده» هم زير سؤال خواهند رفت؛ زيرا اساس اين اعتقادات بر احاديث و اساس احاديث بر علم رجال استوار است. يك عبارت از «ابن حجر عسقلانى»- از شخصيتهاى درجه يك اهل تسنّن است- نقل شده كه گفته است: «من واقعاً تأسف مىخورم هنگامى كه به علماى پيشين در قرن اول تا چهارم نگاه مىكنم، مىبينم اينها هر گاه شيعهاى را كه بايد از پيامبر و از راويان قديم بدانند، به عنوان دروغگو، ناپسند مىپندارند و هر گاه يك راوى، ضدّ اهل بيت (ع) و مخالف شيعه بود، او را به عنوان راستگو، ديندار و مؤمن مىپندارند». عسقلانى مىگويد: «من حيرت زده شدهام كه چرا علماى پيشين بر خلاف سخن پيغمبر عمل كردهاند! پيامبر (ص) فرمود: هر كه از طرفداران على است مؤمن است و هر كه از دشمنان على است منافق است». عسقلانى گفته: «اين روايت صحيح است و من تحقيق كردم و به صحت آن اطمينان دارم».
همچنين عسقلانى مىگويد:
ديدم علماى ما بر خلاف اين حديث عمل مىكنند؛ يعنى هر كه را دوست امام على (ع) است، به عنوان دروغگو معرفى كردهاند و از او حمايت نكردهاند، و هر كه را از دشمنان امام على (ع) بوده، از او به زور حمايت كردهاند.
البته دلايل زيادى را مطرح كرده، ولى پس از چند سال بررسى، به اين نتيجه رسيده كه اين حرف صحيح است. ولى حرف آقاى عسقلانى هم براى من قانعكننده نبود؛ چون ايشان