ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٢٦ - اسلام و جامعه سياه پوستان آمريكا
به آمريكا هنوز محدود مىباشد.
دوره سوم مهاجرت مسلمانان به آمريكا، زمانى آغاز مىشود كه در دهه ١٩٣٠ ميلادى، طبق قوانين مهاجرت جديد آمريكا، به مسلمانان مقيم آمريكا اجازه داده مىشود تا اعضاى فاميل و خانواده خود را نيز بتوانند براى مهاجرت به آمريكا دعوت كنند.
مرحله چهارم مهاجرت و اقامت مسلمانان در آمريكا كه عده انبوه و قابل توجهى را از دنياى اسلام و به ويژه خاورميانه تشكيل مىدهد، از خاتمه جنگ جهانى شروع شده و تا دهه ١٩٦٠ ميلادى ادامه پيدا مىكند. اكثريت مسلمانانى كه در اين دوره به آمريكا مهاجرت كرده و يا مقيم مىشوند، از تجار، دانشجويان، اصناف و حرفههاى مختلف بوده و انگيزه اصلى آنها، اقتصادى، فرهنگى، آموزشى و اجتماعى مىباشد.
با تغييرات جديدى كه در قانون مهاجرت آمريكا در سال ١٩٦٥ ميلادى به وجود آمد، سهميهبندى مهاجرت به آمريكا بر مبناى مليت و قوميت لغو شده، بر مبناى احتياج حرفهاى و اقتصادى طرح مىگردد و اين فرصت مناسبى را براى مهاجرت مسلمانان به ايالات متحده فراهم مىسازد.
مرحله پنجم و اخير مهاجرت مسلمانان به آمريكاى شمالى و ايالات متحده، بيشتر با تحولات بينالمللى، دگرگونىهاى داخلى كشورهاى اسلامى و محدوديتها و فرصتهاى ايجاد شده در قاره آمريكا ارتباط دارد. بزرگترين مهاجرت مسلمانان به آمريكا در اين دوره و به ويژه از كشورهاى پاكستان، بنگلادش، افغانستان، ايران، اندونزى، مالزى، هند، كشورهاى عربى خاورميانه، فلسطين، تركيه و آفريقاى شمالى صورت مىگيرد.
اين دوره از اواسط دهه ١٩٦٠ آغاز شده و تا امروز ادامه دارد. جنگهاى اعراب و اسرائيل در سالهاى ١٩٦٧ و ١٩٧٣، جنگهاى داخلى لبنان در دهه ١٩٧٠ و اشغال برخى از كشورهاى اسلامى به دست قدرتهاى اروپايى، مانند اشغال افغانستان از سوى نيروهاى شوروى سابق، تأثيرات فوقالعادهاى در مهاجرت مسلمانان به آمريكا داشته است. حمله اسرائيل به لبنان و فلسطين و اشغال اين دو كشور، دو جنگ اخير در عراق پس از فروپاشى شوروى، انقلاب اسلامى ايران، استقلال جمهورىهاى آسياى مركزى از يوغ تسلط نظام شوروى، تحولات سياسى در قاره آفريقا و مغرب و به طور كلى روند و جريان اقتصاد جهانى همراه با توسعه ابزار آلات ارتباطات و حمل و نقل و ترابرى و به ويژه آموزش و پرورش دانشگاهى و اشتغالات جديد، همه دست به دست هم داده و برخلاف محدوديتهاى حاصل از وقايع ١١ سپتامبر ٢٠٠١ در آمريكا، تعداد مهاجران و مسلمانان مقيم آمريكا را افزايش داده است. مثلًا در اواسط دهه ١٩٧٠ ميلادى و قبل از انقلاب اسلامى ايران، تعداد ايرانيانى كه به دلايل مختلف در آمريكا اقامت داشتند، از ٧٠ هزار نفر تجاوز نمىكرد كه بيش از ٥٠ هزار نفر آنها را دانشجويان تشكيل مىدادند. در سه دههاى كه از انقلاب اسلامى ايران مىگذرد، تعداد ايرانيان مقيم آمريكا نزديك به يك ميليون نفر رسيده كه اقليت كوچكى از آنرا يهوديان ايرانى تشكيل مىدهند.
جامعه شيعيان آمريكا
جامعه شيعيان، پس از اهل تسنن، بزرگترين گروه مسلمانان در ايالت متحده آمريكا مىباشد و شيعه اثنىعشرى، قريب به اتفاق اين گروه از مسلمانان را تشكيل مىدهد. از ده ميليون مسلمان در آمريكا، از جمله مسلمانان سياهپوست بومى آمريكا، نزديك به دو ميليون نفر از مذهب شيعه هستند. به عبارت ديگر از هر ده نفر مسلمان در ايالت متحده، دو نفر از شيعيان هستند و بزرگترين گروه مسلمانان شيعه را ايرانىها، كه نزديك به يك ميليون نفر مىباشند، تشكيل مىدهند. ساير شيعيان آمريكا از كشورهاى عراق، لبنان، افغانستان، عربستان سعودى، پاكستان، هند، آذربايجان، تاجيكستان، تركمنستان و سوريه بوده و تعداد قابل توجهى نيز از ساير ممالك و سرزمينهاى اسلامى هستند. مهاجرت چند سال اخير مسلمانان به آمريكا به ويژه از كشورهاى پاكستان، عراق، بحرين و سواحل خليج فارس، بنگلادش، آفريقاى شمالى و جنوبى و آسياى مركزى، جمعيت شيعيان را در آمريكا افزايش داده است.
جامعه شيعيان در آمريكا، به ويژه پس از جنگ جهانى دوم و در دهههاى ١٩٥٠ تا ١٩٧٠ بر اثر افزايش مهاجران ايرانى و لبنانى و عراقى، بهويژه دانشجويان، بخش بسيار مهمى را از جمعيت مسلمانان در ايالات متحده تشكيل مىداد، امّا اهميت شيعيان از جنبههاى سياسى، اقتصادى و فرهنگى، با پيروزى انقلاب اسلامى ايران و توجه فوقالعاده مردم و افكار عمومى به بيدارى مسلمانان، گسترش پيدا كرد. جامعه شيعيان در دهههاى ١٩٦٠ و ١٩٧٠ در آمريكا، فعالترين و مهمترين گروه سياسى را تشكيل مىداد. مثلًا انجمن دانشجويان مسلمان كه تحت نظر و رهبرى ايرانيان مقيم آمريكا و كانادا اداره شده و فعاليت مىكرد، نقش بسيار بزرگى در بسيج مسلمانان و آگاهى افكار عمومى آمريكا در دوران انقلاب اسلامى داشت.
اسلام و جامعه سياهپوستان آمريكا
جامعه سياهپوستان آمريكا يا آنچه در دهههاى اخير به نام جامعه آمريكايىهاى سياه آفريقايى النسل ناميده مىشوند، حساسيت فوقالعادهاى به اسلام و مسلمانان پيدا كردهاند.
در آغاز مهاجرت اروپايىها به قاره آمريكا و توسعه تجارت بردگى و بردهفروشى در ايالت متحده، عده قابل توجهى از بردگان فرستاده شده از آفريقا به آمريكا، مسلمان بودند.
امّا از آنجا كه مستمعرات انگليس در آمريكا عموماً مسيحى بودند، سياهپوستان اين سرزمين، مذاهب مختلف مسيحيت را قبول كرده و آثار مسلمانان سياهپوست در آمريكا، تا اواخر قرن بيستم چندان ظاهر و مشهود نبود. با اين وجود، اسم و رسم برخى از مسلمانان سياهپوست اوليه را در كتبها و داستانهاى مربوط به دوره بردگى در آمريكا مىتوان ملاحظه كرد؛ از جمله در نوشته «الكس هيل» و داستان و رمان او به نام ريشهها. خاطرات برده سياهپوست مسلمان به نام محمد بيلالى به زبان عربى كه در دهه ١٧٢٠ ميلادى؛ از آفريقاى غربى به آمريكا مهاجرت كرده؛ در كتابخانه دانشگاه جورجيا