شكل‌گيرى علوم اجتماعى در عصر روشنگرى (قرن ١٨) با تكيه بر «مبادى مفروض و ثابت در علوم تجربى» پاى به عرصه نهاد و با استفاده از «متدولوژى» علوم طبيعى مدعى شد كه در زمره علوم قابل شناسايى و اثبات است و از قوانين ثابت و لايتغير پيروى مى‌كند. شاخص‌ترين فرد اين گروه، «اگوست كنت» جامعه‌شناس پوزيتويست و تجربه‌گراست كه با مفاهيم ابداعى «آمار اجتماعى»، «پويايى اجتماعى» و ... سعى در اثبات علمى بودن جامعه‌شناسى داشت.[١]

خلاصه آنكه تجربه‌گرايى، اساس و بنياد نظام معرفتى پوزيتويست‌ها و ليبراليست‌هاى انگليسى و پس از آن آمريكايى شد تا با نقد و ابطال آراى فلاسفه تاريخ و هرگونه گرايش ايدئولوژيك در سازماندهى مناسبات سياسى اجتماعى «ليبراليسم» و «تجربه‌گرايى» را كامل‌ترين شيوه در مطالعات و تحليل حوادث و وقايع معرفى كنند.

از همين جهت گروه دوم اتابع «تاريخ تحليلى و انتقادى» معرفى مى‌كنند.

پى‌نوشت‌ها:

[١].Rene Guenon (٦٨٨١ -١٥٩١) .

[٢].Fritjof Schuon (٧٠٩١ -٨٩٩١) .

[٣]. داورى اردكانى، رضا، سخنرانى مراسم بزرگداشت آوينى.

[٤]. گنون، رنه، سيطره كميت و علايم آخرالزمان، ترجمه على‌محمد اروان، مركز نشر دانشگاهى، ١٣٦١.

[٥]. گنون، سيطره كميت، ص ٢٩٢- ٢٢٨.

[٦]. همان، ص ٢٢٩.

[٧]. همان، ص ٩.

[٨].Manvantara .

[٩]. بنابر آيين هندوان، عمر يك دوره بشريت كه «من‌ونترا» نام دارد به چهار عصر منقسم مى‌شود و اين اعصار مظهر مراحل افول تدريجى معنويت اوليه است. هم‌اكنون ما در عصر چهارم يا «كالى يوگا» به سر مى‌بريم كه به عقيده جمعى، از آغاز آن تا به امروز بيش از شش‌هزار سال مى‌گذرد. (بحران دنياى متجدد، رنه‌گنون، ترجمه ضياءالدين دهشيرى) ص ١.

[١٠].Kali -yoga .

[١١]. همان، مقدمه مترجم، ص پ.

[١٢]. بينامطلق، محمود، برگرفته از پايگاه اينترنتى:

»WWW. AL- Shia«

[١٣].Fritjof Schuon .

[١٤]. هر دو اثر توسط انتشارات هرمس منتشر شده است.

[١٥]. هر دو اثر توسط انتشارات هرمس منتشر شده است.

[١٦]. داورى اردكانى، رضا، فلسفه در بحران، ص ٧٤.

[١٧].Rene Guenon .

[١٨].Ananda k .Coomaraswamy .

[١٩].Titus Burekhardt .

[٢٠].Huston Smith .

[٢١].Martin Lings .

[٢٢].Mareo Pallis .

[٢٣]. نصر، سيد حسين، جوان مسلمان و دنياى متجدد، ترجمه مرتضى اسعدى، طرح نو، ١٣٧٣.

[٢٤]. فلسفه تاريخ، ترجمه حسين‌على نوذرى، ص ١٠٩.

[٢٥]. فلسفه تاريخ، ترجمه حسين‌على نوذرى، ص ١٠٩.

[٢٦]. همان، ص ٨٢.

[٢٧]. همان.

[٢٨]. پوپر، كارل، فقر تاريخى‌گرى، كارل پوپر، ص ٣؛ فلسفه تاريخ، ص ٢٨٢.

[٢٩]. ميچل. جى. د، نشريه جامعه‌شناسى، ش ١، ص ٥؛ نيز فلسفه تاريخ ص ٢٨٣.

[٣٠]. چنانكه خواننده محترم مى‌داند، ماركس و تابعان او، براى سير و سفر بلند انسان از ابتدا تا به انتها در عرصه زمين، مراحلى را ذكر و سعى عملى جلوه دادن دريافت‌هاى خود داشتند. ادوار و مراحل «كمون اوليه، برده‌دارى، فئوداليته، سرمايه‌دارى، سوسياليسم و بالاخره كمونيسم» مراحلى بودند كه از نظر ماركس به عنوان يكى از «فلاسفه تاريخ» درگستره تاريخ جارى بوده و هستند و به عنوان قاعده و قانونى ثابت همه اقوام با گذار از اين مراتب با نيروى محركه «ابزار توليد» رو به سوى تجربه سوسياليسم و بالاخره «كمونيسم» به عنوان «اتوپياى و شهر امن» در حال حركتند.

ماركس طى اين مراتب را ناگزير و تجربه آن را حتمى‌الوقوع اعلام مى‌كرد از همين رو مبتنى بر اين دريافت «ايدئولوژى» ويژه خود را طراحى و پيشنهاد كرد.

[٣١]. فلسفه تاريخ، ترجمه حسين‌على نوذرى، ص ٨٤.

[٣٢]. آزمايش- محاكمه- آزمون‌Peria ريشه يونانى-empiricism

[٣٣]. همان، ص ٨٢.

[٣٤]. همان، ص ١١٠.