در روايات متعددى از امام مهدى (ع) به عنوان شبيه‌ترين مردم به رسول مكرم خدا (ص) ياد شده است. از جمله در رواياتى كه از امام حسن عسكرى نقل شده، مى‌خوانيم: «خدا را سپاس مى‌گويم كه مرا از دنيا نبرد تا آنكه جانشينم را به من نشان داد؛ همو كه از نظر صورت و سيرت شبيه‌ترين مردم به رسول خدا (ص) است.» در كتابى كه با عنوان دو خاتم (ع) از سوى انتشارات موعود به چاپ رسيده، برخى از شباهت‌هاى خاتم رسولان (ص) و خاتم امامان (ع) برشمرده شده است كه در اينجا با چند مورد از آنها آشنا مى‌شويم.

خاتميت‌

حضرت محمد (ص) خاتم پيامبران و انبيا هستند. خداوند متعال در قرآن مى‌فرمايد:

ما كانَ مُحَمَّدٌ أَبا أَحَدٍ مِنْ رِجالِكُمْ وَ لكِنْ رَسُولَ اللَّهِ وَ خاتَمَ النَّبِيِّينَ وَ كانَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْ‌ءٍ عَلِيماً.[١]

محمد پدر هيچ يك از مردان شما نيست ولى فرستاده خدا و خاتم پيامبران است و خدا همواره بر همه چيز داناست.

همان حضرت (ع) در خطبه روز غدير درباره خاتميت حضرت مهدى (ع) مى‌فرمايند:

... آگاه باشيد خاتم امامان ما قائم مهدى است؛ بدانيد كه او برگزيده و مختار خداوند متعال است. آگاه باشيد كه او وارث [علم‌] همه علما[٢] و محيط بر تمام علوم است.[٣]

هدايت به دستان دو خاتم (ع)

امام صادق (ع) فرمودند:

صاحب‌الامر سنت‌هايى از پيامبران به يادگار دارد. از موسى‌بن عمران، عيسى، يوسف و حضرت محمد (ص). سنت و يادگار او از موسى بن عمران ترسناك و چشم‌انتظار بودنش است. يادگارش از عيسى اين است كه هر آنچه كه درباره او گفتند، درباره مهدى هم خواهند گفت. يادگارش از يوسف مخفى بودنش است كه خداوند ميان او و مردم حجاب و پرده قرار مى‌دهد كه [مردم‌] او را مى‌بينند و نمى‌شناسند. و يادگارش از حضرت محمد اين است كه به هدايت او، هدايت مى‌كند و به سيره‌اش رفتار مى‌كند.[٤]

خاتم‌الاصياء (ع) شبيه‌ترين فرد به خاتم‌الانبيا (ص)

امام حسن عسكرى (ع) فرمودند:

سپاس پروردگارى را كه مرا از دنيا نبرد تا اينكه جانشينم را، به من نشان داد همو كه شبيه‌ترين مردم از لحاظ روحيات و شمايل به رسول اكرم (ص) مى‌باشد؛ خداوند متعال از او در غيبتش محافظت مى‌كند و پس از آن ظاهرش مى‌نمايد تا زمين را آكنده از عدالت و قسط كند، همان‌گونه كه مملو از جور و ظلم شده باشد. ٥

پى‌نوشت‌ها:

[١]. سوره احزاب (٣٣)، آيه ٤٠.

[٢]. منظور از علما، ائمه (ع) هستند.

[٣]. طبرسى، الاحتجاج، ج ١، ص ٦٣؛ ... الا ان خاتم أئمّتنا القائم المهدى؛ ... الا انه خيرة الله و مختاره؛ الا انه وارث كل عالم و المحيط به ....

[٤]. صدوق، كمال‌الدين، ج ٢، ص ٣٥٠؛ إن فى صاحب الأمر سنن من الأنبياء؛ سنّة من موسى بن عمران و سنّة من عيسى و سنّة من يوسف و سنّة من محمد (ص). فأمّا سنته من موسى بن عمران فخائف يترقب. و امّا سنته من عيسى، فيقال فيه ما قيل فى عيسى. و امّا سنته من يوسف فالستر يجعل الله بينه و بين الخلق حجاباً؛ يرونه و لايعرفونه. و امّا سنته من محمد فيهتدى بهداه و يسير بسيرته.