اصلى‌ترين مشاهده پيامبر اعظم (ص) در شب معراج را بايد شهود انوار مقدسه ائمه (ع) بدانيم كه اصحاب متعددى روايت ذيل يا مشابه آن را از آن حضرت نقل كرده‌اند و همان‌طور كه خواهيم ديد در ميان دوازده امام (ع)، حضرت مهدى (ع) جايگاهى ويژه و ممتاز دارند. ضمن اين روايات نقل شده است كه رسول خدا (ص) فرمود:

همانا خداى عزوجل در آن شب كه به گردشى شبانه برده شدم (معراج) به من وحى فرمود: اى محمد چه كسى را در زمين ميان امتت به جاى خود گذاشتى؟- در حالى كه خدا خود بدان آگاه‌تر بود- عرض كردم: پروردگارا، برادرم را فرمود: اى محمد، على ابن ابى‌طالب را؟ عرض كردم: بلى اى خداى من، فرمود: اى محمد من ابتدا از مقام ربوبيت نظرى بر زمين افكندم و تو را از آن اختيار كردم. هيچ گاه يادى از من نمى‌شود مگر اينكه تو نيز با من ياد كرده شوى. من خود محمودم و تو محمد؛ سپس نظرى ديگر بر زمين افكندم و از آن على بن ابى‌طالب را برگزيدم و او را وصى تو قرار دادم، پس تو سرور پيامبران و على از نام‌هاى من است و «على» (مشتق آن) نام اوست. اى محمد، من، على و فاطمه و حسن و حسين و امامان را از يك نور آفريدم؛ سپس ولايت ايشان را بر فرشتگان عرضه داشتم، هر كه آن را پذيرفت از مقربين گرديد و هر كه آن را رد نمود به كافران پيوست. اى محمد، اگر بنده‌اى از بندگانم مرا چندان پرستش كند تا رشته حياتش از هم بگسلد و پس از آن در حالى كه منكر ولايت آنان است با من روبه‌رو شود، او را در آتش دوزخ خواهم افكند سپس فرمود: اى محمد، آيا مايلى آنان را ببينى؟ عرض كردم: بلى. فرمود: قدمى پيش گذار. من قدمى جلو نهادم. ناگاه ديدم على بن ابى‌طالب و حسن و حسين و على‌بن الحسين و محمد بن على و جعفربن محمد و موسى بن جعفر و على بن موسى و محمد بن على و على بن محمد و حسن بن على آنجا بودند و حجت قائم همانند ستاره‌اى درخشان در ميان آنان بود، پس عرض كردم: پروردگار من اينان چه كسانى‌اند؟ فرمود: اينان امامان هستند و اين يك نيز قائم است كه حلال‌كننده حلال من و حرام‌دارنده حرام من است، و از دشمنان من انتقام خواهد گرفت. اى محمد، او را دوست بدار كه من او را دوست مى‌دارم و هر كس را كه او را دوست بدارد نيز دوست مى‌دارم.[٢]

پى‌نوشت‌ها:

[١]. سوره اسرا (١٧)، آيه ١.

[٢]. سوره نجم (٥٣)، آيات ١٨- ٨.

[٣]. براى مطالعه تفصيل اين روايت و ارقام مختلفى كه براى سال بعثت برشمرده‌اند ر. ك: مرتضى عاملى، سيد جعفر، سيرت جاودانه، ترجمه دكتر محمد سپهرى، ج ١، صص ٢٩١- ٢٩٣.

[٤]. ر. ك: سبحانى، جعفر، فروغ ابديت، ج ١، ص ٣٨٤.

[٥]. مجلسى، بحارالانوار، ج ١٨، ص ٣٨٢، به نقل از: سيماى معراج پيامبر، ص ٢٢.

[٦]. آيت‌الله‌زاده نايينى، مهدى، معراج به روايت فيض كاشانى، صص ١٠ و ٥٠

[٧]. سبحانى، همان، ج ١، صص ٣٧٩- ٣٨١.

[٨]. طباطبايى، سيد محمدحسين، الميزان، ج ١٣، ص ٥ و ١٩.

[٩]. طبرسى، مجمع‌البيان، ج ٦، ص ٣٩٥؛ به نقل از: سيماى معراج پيامبر، صص ٣٢ و ٣٣.

[١٠]. از جمله اين آثار مى‌توان به كتاب‌هايى نظير: راهيان كوى دوست نوشته آيت‌الله مصباح يزدى و حديث معراج، نوشته آقاى سيد محمدرضا غياثى كرمانى اشاره كرد.

[١١]. برخى از اين گزارش‌ها را در كتاب محمد (ص) ميهمان قدسيان نوشته آقاى حسنعلى محمودى مى‌توانيد مطالعه كنيد كه عناوين آنها از اين قرار است: بهشت برين و عرش، شكايت شخصى از جد چهلم خود، حرام‌خوارى، فرشته دعاكنننده براى مؤمنان، دو فرشته ديگر، غيبت‌كنندگان، خورندگان مال يتيم و رباخواران و زنان گناه‌كار.

[١٢]. مجلسى، همان، ج ١٨، ص ٣٢٧.

[١٣]. توضيح اين مطلب ديگر ابعاد عرفانى مربوط به معراج را مى‌توانيد در جلد نهم تفسير موضوعى قرآن كريم با عنوان سيره رسول اكرم (ص) در قرآن مرور نماييد.

[١٤]. براى نمونه ر. ك: نعمانى، الغيبة، ص ١٣٣.