ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٢٠ - معرفى كتاب

معرفى كتاب‌

ترجمه و تلخيص كتاب الصحيح من سيرة النبى الاعظم (ص)

مؤلف: علامه سيد جعفر مرتضى عاملى‌

مترجم: دكتر محمد سپهرى‌

ناشر: پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامى‌

تاريخ نشر: زمستان ١٣٨٤

تعداد مجلدات: ٢ جلد

قرآن كريم، پيامبر اعظم- محمد مصطفى (ص)- را الگو و اسوه نيكوى مسلمانان خوانده و آن حضرت خود جايگاهى ويژه و ممتاز نزد مسلمانان داشتند؛ به همين جهت هر كدام از مسلمانان به فراخور حال خود به گفتار و كردار ايشان توجهى خاص مبذول دارد و سعى در ثبت آن بنمايد.

متأسفانه پس از رحلت (يا شهادت) حضرت ختمى مرتبت (ص) اهتمام بسيار زيادى براى ممانعت از منع نقل و كتابت احاديث نبوى به عمل آمد و براى اين منظور قوانينى را پيش روى صحابى رسول خدا (ص) گذاشتند كه هيچ چاره‌اى جز اندوخته كردن آنچه از آن حضرت ديده و شنيده بودند، در سينه‌هايشان نمى‌ديدند.

در كنار اين سياست، جمعيتى نمايان شدند كه آنها را «قصاصون» (قصه‌پردازان) مى‌خواندند. اين افراد كه منصبى رسمى در جامعه يافته بودند در راستاى اهداف سياستمداران داستان‌هاى بى‌شمارى را از منابع مكتوب و غيرمكتوب اهل كتاب به جامعه اسلامى تزريق مى‌كردند. جسارت اين قوم گاه تا آنجا پيش مى‌رفت كه صراحتاً حرف‌هايى را به خورد مخاطبان خويش مى‌دادند كه طى سال‌هاى قبل ضمن آيات و روايات و سنت نبوى رد شده بودند.

سياست منع نقل و كتابت حديث تمام سنت را به حافظه‌ها سپرد و به جز شيعيان كه در شرايط تقيه و با رهبرى ائمه معصومين (ع) خلاف اين جريان حركت مى‌كردند، بقيه مسلمانان با توجه به آفات حافظه به طور طبيعى بخشى از ماجراها را- به طور كلى يا جزئى- يا فراموش مى‌كردند يا به گونه‌اى خلاف آنچه اتفاق افتاده بود در خاطرشان مى‌ماند. حضور جدى قصاصون نيز باعث شد به مرور ايام تفكيك سره از ناسره و كلام پيامبر خدا (ص) با مطالب اهل كتاب براى برخى از تازه مسلمانان مشكل شود به خصوص كه عده‌اى مغرض و وابسته به حكومت (خصوصاً امويان) حجم انبوهى از مطالب خود ساخته را به عنوان سيره نبوى عرضه كرده بودند. برآيند اين عوامل تصوير واقعى سيره نبوى را مخدوش كرد و على‌رغم آنكه بخشى از اين اسرائيليات و احاديث جعلى براى اهل فن قابل تشخيص‌