بهترين لباس‌ها و نيكوترين وضع مشاهده مى‌كند. شهرى بسيار آباد، با درختانى سرسبز و انواع ميوه‌ها و بازارهاى بسيار و ساختمان‌هايى مجلل از سنگ‌هاى رخام ديده، مى‌گويد، شخص بزرگوارى به نام «سيد شمس الدين» كه او را نوه پنجم امام زمان (ع) معرفى مى‌كند، مسئول تعليم، تربيت و اداره آنجا بود، و نايب خاص حضرت (ع) در آن جزيره، نيز بوده، از امام (ع) فرمان مى‌گرفته، ولى حضرت را نمى‌ديده و تنها، هر صبح جمعه نامه‌اى به خط مباركشان در نقطه معينى گذاشته مى‌شده، و در آن، آنچه تا يك هفته مورد نياز بوده است، مرقوم بوده است. على بن فاضل، طبق نقل، مدت ١٨ روز، در آن جزيره اقامت داشته، و از محضر سيد شمس‌الدين، خوشه چيده، و پس از آن، به او دستور رسيده كه به وطنش بازگردد.

على بن فاضل، همچنين، آنچه را بنا به قول او، از سخنان سيد شمس‌الدين، شنيده، در كتابى به نام الفوائد الشّمسيّه بيان داشته و ماجراى خود را به تنى چند از عالمان معاصر خويش بازگفته است.[١]

ناقلان حكايت‌

اين حكايت را فضل بن يحيى طيبى، نويسنده قرن هفتم هجرى قمرى، به تاريخ ١١ شوال، سال ٦٦٩، از زبان على بن فاضل در شهر حلّه شنيده، و آنرا در كتابى با نام جزيرةالخضراء گرد آورده است. اين كتاب، از سوى عالمان زير مورد توجه واقع شده است:

- شهيد اول، آنرا به خط خود نوشته، و خط او در خزانه اميرالمؤمنين (ع) پيدا شده است.

- محقق كركى، آنرا به فارسى برگردانده است.

- علامه محمدباقر مجلسى، آنرا در بحارالأنوار نقل كرده است.

- شيخ حر عاملى، آنرا در كتاب إثبات الهداة درج نموده است.

- وحيد بهبهانى، به مضمون آن فتوى داده است.

- بحرالعلوم، در كتاب رجال خويش، آنرا مورد استناد قرار داده است.

- قاضى نورالله شوشترى، محافظت بر آنرا بر هر مؤمنى لازم داشته است.

- ميرزا عبدالله اصفهانى (افندى) آنرا در كتاب رياض العلماء نقل كرده است.

- ميرزاى نورى، آنرا در كتاب جنةالمأوى و النجم الثاقب آورده است.

البته، حكايتى نيز درباره محل اقامت حضرت امام (ع) از سوى شخصى به نام «انبارى» نقل شده است. اما به دليل آنكه وى، آنرا از شخصى مجهول نقل كرده است، به همان حكايت پيشين اكتفا مى‌كنيم.[٢]

براساس حكايت على بن فاضل، حضرت امام عصر (ع) و فرزندان ايشان، در آن جزيره، در اقيانوس اطلس سكونت دارند، و همه ساله، در موسم حج، حج مى‌گزارند و پس از زيارت آباء و اجداد طاهرينشان (ع) در حجاز، عراق و طوس، مجدداً به جزيره باز مى‌گردند و اقامت غالب آن حضرت (ع) در همان جزيره است.

دوم: ديدگاه مخالفان‌

همان‌طور كه قبلًا گفتيم، جمعى از عالمان شيعه حكايتى را كه دلالت بر وجود جزيره خضراء دارد، و مطابق آنچه بيان شد، محل اقامت غالب حضرت امام زمان (ع) مى‌باشد، داراى اشكال مى‌دانند، و از آنجا كه دليل ديگرى در دست نمى‌باشد، به وجود چنان جزيره‌اى قائل نيستند.

اشكالات استناد اين حكايت، از سوى اين دسته از عالمان عبارتند از:

١. علامه مجلسى (ره)، كه اين حكايت، از طريق نقل او در كتاب بحارالأنوار به گوينده آن (على بن فاضل) مى‌رسد، در مقدمه بيان حكايت مى‌گويد: «رساله‌اى مشهور به جزيره خضراء ...، سبب اينكه برايش باب مستقلى باز كردم، اين است كه آنرا در كتاب‌هاى روايى نديدم.»

آنگاه حكايت را از بسم‌الله الرحمن الرحيم آغاز مى‌كند، اما آنرا بدون معرفى راوى قبل از خود، و ذكر نام كسى كه مى‌گويد: آنرا در خزانه اميرمؤمنان (ع) يافته است» نقل كرده است.

آنگاه حكايت، آغاز مى‌شود كه شخصى مى‌گويد: «در خزانه اميرمؤمنان ... متنى به خط شيخ فاضل فضل بن يحيى بن على طيبى كوفى ديدم كه در آن چنين آمده بود ...» اما اسمى از كسى كه آنرا باز مى‌گويد، وجود ندارد.

به علاوه، سيد هاشم بحرانى، نيز، كه معاصر علامه مجلسى است، گفته است: «يكى از مشايخ مى‌گويد: به خط شيخ يافتم ...»

با توجه به اين، اسم و نسب و وضعيت فردى كه حكايت را تعريف مى‌كند، معلوم نيست. قطعاً، آن فرد علامه مجلسى نبوده است، زيرا ايشان تصريح مى‌كند كه تنها به نقل از رساله متداول بسنده كرده است و