سيد قطب اين آيه را بيانگر سنت الهى مى داند و معتقد است كه هر جا دو عنصر ايمان قلبى و نشاط عمل در امتى جمع شود، در هر موقعيت تاريخى كه باشند وارث زمين مى شوند، اما وقتى اين دو عنصر جدا شود، كفه ترازو بالا مى رود و پيروزى نصيب كسانى مى شود كه به وسيله هاى مادى تمسك كرده اند.[١]

با توجه به آياتى كه در بحثهاى گذشته مطرح شد، اصل اين مسأله حق است كه سنت الهى بر اين است كه هر جا مؤمنان صالح به ضعف كشيده شوند و با استمداد از خداوند قيام كنند و در راه خدا با ظالمان بجنگند، خداوند به آنها وعده پيروزى داده است، و چنين كسانى در همان محدوده خود وارث زمين مى شوند، و احكام خدا را اجرا مى كنند.

اما، به نظر مى رسد كه در اين جهت، سياق اين آيه با ساير آيات متفاوت است. اين آيه حكايت از آينده اى مى كند كه عدالت جهانى حكمفرما و جهان به دست صالحان اداره مى شود. مفسر اين آيه، رواياتى است كه از فريقين نقل شده است كه به وسيله يكى از اهل بيت پيامبر، جهان پس از اينكه از ظلم و جور پر شد، سرشار از عدالت فراگير مى شود. بسيارى از اين روايات در بحثهاى گذشته بيان شد. بنابراين نمى توان گفت كه مراد اين آيه، زمان بعثت پيامبر اسلام (ص) و تشكيل حكومت اسلامى در مدينه است. زيرا اولًا، گرچه دين اسلام، دينى جهانى است، اما در آن زمان و بعد از آن فراگير نشد. و قلمرو آن محدوده معينى بود، و ثانيا، همان طور كه بيان شد، روايات زيادى از فريقين نقل شده كه خود آن حضرت خبر از روزى مى دهد كه به وسيله يكى از اهل بيتش زمين بعد از پر شدن از ظلم و جور، از قسط و عدل پر خواهد شد.

بنابراين، چنين روزى مربوط به زمان ظهور اسلام و بعثت نبى اكرم نيست، در حقيقت ظهور اسلام مقدمه و زمينه سازى براى چنين روزى است. و اگر قبل از آن روز موعود، قيام و نهضت دينى صورت گيرد و به وسيله مصلحان دين حكومتى بر مبناى دين تشكيل شود، اين حكومت سايه اى از آن روز موعود است.

خلاصه كلام اين كه خداوند در اين سوره (سوره انبيا) بعد از بيان قيام پيامبران بر ضد باطل و برخورد ناشايست دشمنان لجوج و مردمان غافل، خبر از روزى مى دهد كه در سراسر عالم، حق بر باطل، توحيد بر شرك، و عدالت بر ظلم پيروز مى شود، و آينده اى درخشان و سعادتمند در پيش روى بشريت است. و خداوند در كتب آسمانى پيشين نيز تحقق چنين روزى را وعده داده است، همچنانكه شيخ طوسى از امام باقر (ع) روايت مى كند كه:

اين وعده اى به مؤمنان است كه آنها وارث همه زمين مى شوند.[٢]

در تفسير قمى روايت شده كه:

مراد از بندگان صالح، حضرت قائم و اصحابش هستند.[٣]

مرحوم طبرسى نيز در ذيل اين آيه از امام باقر (ع) روايت مى كند كه:

اينها ياران مهدى در آخرالزمان هستند.[٤]

اهل سنت نيز از پيامبر اكرم (ص) روايت كرده اند كه:

لتملأنّ الأرض ظلما و عدوانا، ثم ليخرجنّ رجل من أهل بيتى حتى يملأها قسطا و عدلًا كما ملئت ظلما و عدوانا.[٥]

زمين از ظلم و دشمنى پر مى شود، تا اينكه مردى از اهل بيت من قيام كند تا زمين را از قسط و عدل پر كند، همچنانكه از ظلم و دشمنى پر شده است.

در روايت ديگرى نيز از على (ع) آمده است: