ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٧٣ - «الصحيفه المباركه المهديه»
كتابهاى موسوم به الصحيفة المهدوية و كتابهاى دعا، كه پيش از او پيرامون مهدويت نوشته شده، اين كتاب را تأليف كرده است. نويسنده در مقدمه اين كتاب، فهرستى از كتابهاى عالمان پيشين را به صورت خطبه و نيايش، و همچنين در بخش پايانى به صورت كتاب شناسى ذكر كرده است؛ از اين رو، اثر ايشان نسبت به كتابهاى مشابهى كه پيش از وى نوشته شده، جامع تر به نظر مى رسد.
با اين حال، مؤلف در مقدمه كتاب مى گويد:
«تنها توانسته است بخشى از دعاها و زيارتهاى منسوب به امام مهدى (ع) را ذكر كند و مجموعه دعاها پيرامون امام عصر (ع) بيشتر از مقدار مذكور است». وى، به عنوان نمونه، به دعايى اشاره مى كند كه از جانب امام عصر (ع)، به واسطه يكى از ملازمين امام، به مرحوم آيت اللّه شيخ مرتضى حائرى[١] رسيده بود، و مرحوم حائرى از اين دعا استفاده مى كرد اما آن دعا به ديگران نرسيده است.
الصحيفة المباركة المهدوية، با قطع نظر از مقدمه و خاتمه، در ١٢ بخش به تعداد امامان دوازده گانه، تنظيم شده است و مؤلف براى تقسيم بندى مباحث اصلى كتاب و دعاهاى رسيده از معصومان، عناوينى را وضع نموده است؛ مؤلف در مقدمه كتاب، مطالبى مانند فايده و اهميت دعا، لزوم دعا براى امام مهدى (ع)، كيفيت دعا براى ظهور امام عصر (ع)، صفات نيكوى حاصل از دعا، زمانها و مكانهاى مخصوص دعا را مطرح كرده اند. ايشان در اين مقدمه با استفاده از كتابهاى علماى گذشته، هر چه را كه در رابطه با دعا و نيايش و زيارت امام عصر (ع) لازم است، متذكر شده است؛ از اين رو مقدمه مزبور، به منزله كتابى در زمينه دعاشناسى است و خواندن آن نكته هاى زيادى را به خواننده مى آموزد.
پس از مقدمه، بخش اول با عنوان «فى أدعية الأيام» (دعاى روزهاى خاص) آغاز مى گردد و دعاهايى را شامل مى شود كه در روزهاى خاص يا پس از نمازهاى خاص خوانده مى شود؛ مثل دعاهايى كه براى ظهور امام عصر (ع) در روز جمعه خوانده مى شود، يا دعاى عهد كه خواندن آن پس از نماز صبح، توصيه شده است. در اين بخش دعاهايى مانند دعاى علوى مصرى و دعايى كه امام عصر (ع) به خواجه نصير طوسى آموخت، به چشم مى خورد.
بخش دوم با عنوان «فى أدعية الشهور» (دعا در ماههاى خاص)، مطرح شده است. اين باب، شامل دعاهايى است كه در ماههاى خاصى خوانده مى شود، به عنوان مثال دعايى كه براى ظهور امام عصر (ع) در نيمه شعبان، هيجدهم رمضان، سوم شعبان و روزهايى از ماههاى خاص هجرى قمرى، خوانده مى شود.
بخش سوم با عنوان «فى الأدعية غير المختصة بيوم خاص» (دعاهايى كه به روز خاصى، اختصاص ندارد)، شامل دعاهايى است كه در تمام طول سال و در هر زمان و مكانى مى ت وان آنها را خواند؛ مانند: دعاى غريق، فرج، استغاثه، حاجت، و امثال آن.
بخش چهارم، از دو فصل تشكيل شده و با عنوان «فى ألادعية التى دعابها مولانا صاحب الزمان (ع) للناس او على الناس» (دعاها و نفرينهاى امام عصر (ع)) آمده است. در فصل اول: دعاى امام (ع) به سيد حميرى و ابراهيم بن مهزيار و يا توقيعهايى (نامه هايى) كه امام عصر (ع) در آنها دعا نموده است، مانند نامه امام (ع) به شيخ مفيد يا قاسم بن علاء ذكر شده است؛ اما در فصل دوم دعاهايى ذكر گرديده كه امام (ع) در آنها پاره اى از افراد و شخصيتهاى منفور تاريخ مانند: معاويه، اهل غلو و پاره اى از مدعيان بابيت را مورد لعن خود قرار مى دهند.
بخش پنجم، با عنوان «فى ما قرئه مولانا صاحب الزمان ارواحنا فداه» (آنچه را كه امام عصر (ع) قرائت فرموده است)، شامل پاره اى از دعاهاست كه امام در موقعيتهاى خاص ذكر نموده است. مانند: قرائت سوره قدر توسط امام عصر (ع) در شكم مادر، دعاى ايشان هنگام ولادت، و يا دعاى امام در سرداب مقدس.
بخش ششم، داراى اين عنوان است: «فى الأدعية التى نقلها مولانا صاحب الزمان (ع) عن آبائه الطاهرين» (دعاهايى كه امام زمان (ع) از پدران معصوم خويش نقل فرموده است). در اين بخش پاره اى از حرزها و دعاهايى كه انسان را از گرفتاريها حفظ مى كند، نقل شده است؛ مانند: دعاى على (ع) در سختيها، حرز يمانى، دعاى حريق، دعاى الحاح از امام صادق (ع) و ديگر دعاهايى كه از ائمه اطهار (ع) رسيده است.
بخش هفتم، شامل نمازهايى است كه از جانب امام عصر (ع) رسيده، يا براى ارتباط روحى با ايشان خوانده مى شود؛ مانند: نماز امام مهدى (ع)، نماز مسجد جمكران، نماز استغاثه، نماز روز پنجشنبه كه به امام اهداء مى گردد. عنوان اين بخش، عبارت است از: فى الصلوات الواردة عنه أوله صلوات اللّه عليه (نمازهايى كه از جانب امام مهدى (ع) رسيده يا براى ايشان خوانده مى شود).
بخش هشتم، به استخاره و دعاهاى مربوط به آن و همچنين نامه نويسى براى امام عصر (ع) اختصاص دارد و با عنوان «فى الاستخارات والرقاع» (استخاره و نامه نويسى/ عريضه نويسى) ذكر شده است. اين بخش داراى دو فصل است؛ فصل نخست شامل دعاهايى است كه از امام عصر (ع) براى استخاره كردن وارد شده است مانند استخاره با تسبيح و دعاى آن، استخاره با قرآن و استخاره با كاغذ. فصل دوم، به نامه نويسى (يا عريضه نويسى) براى حضرت و طلب حاجت نمودن اختصاص دارد. به گونه اى كه مؤلف در ابتداى فصل خاطر نشان مى سازد كه عريضه يا نامه نويسى، از انواع توسل و استغاثه (كمك جويى) به امام عصر (ع) تلقى مى گردد و آثار عجيبى براى آن ذكر گرديده است؛ منظور از رقعه نويسى يا عريضه نويسى اين است كه در طول