يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا مَنْ يَرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَسَوْفَ يَأْتِي اللَّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَ يُحِبُّونَهُ أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكافِرِينَ يُجاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ لا يَخافُونَ لَوْمَةَ لائِمٍ ذلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِيمٌ.[١]

اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، هر كه از شما از دينش بازگردد چه باك؛ زودا كه خدا مردمى را بياورد كه دوستشان بدارد و دوستش بدارند. در برابر مؤمنان فروتنند و در برابر كافران سركش؛ در راه خدا جهاد مى‌كنند و از ملامت هيچ ملامتگرى نمى‌هراسند. اين فضل خداست كه به هر كس كه خواهد ارزانى دارد، و خداوند بخشاينده و داناست.

بر اساس اين آيه شريفه و با توجه به برداشتى كه علامه طباطبايى (قدس سره) در تفسير الميزان در جلد پنجم (عربى) در توضيح اين آيه شريفه داشته‌اند و با توجه به رواياتى كه از اهل بيت عصمت و طهارت (ع) رسيده است ما مى‌توانيم پيش‌گويى‌هايى براى آينده جوامع اسلامى، از جهت فرهنگى، سياسى و اقتصادى داشته باشيم. از جمله پيش‌گويى‌ها اين است كه در دوران پايانى عمر زمان و يا به تعبير خود روايات آخرالزمان جوامع اسلامى و مسلمين دچار دو حركت متعاكس از نظر برخورد با ارزش‌ها مى‌شوند.

بر اساس پيش‌گويى قرآن دوره ارتدادى براى جوامع اسلامى و مسلمين ممكن است رخ بدهد و در نقطه مقابل به جاى افرادى كه مرتد شده‌اند انسان‌هاى ديگرى با خصوصياتى كه آيه شريفه يك يك آنها را ذكر مى‌كند، جايگزين مى‌شوند. از اين مطلب بر مى‌آيد كه جوامع اسلامى و مخصوصا جوامعى كه از نظر بنيه هاى اعتقادى دچار ضعف‌هايى هستند يك دوره ارتداد يا برگشت از ارزش‌هاى دينى را پيش رو خواهند داشت. البته در نقطه مقابل انسان‌هايى خواهند بود كه جايگزين اين انسان‌هاى مرتد مى‌شوند.

ارتداد در اينجا به معنى برگشت از اصول اعتقادى نيست؛ آنچنان كه در فقه مصطلح است. بلكه يك اصطلاح قرآنى است كه به معنى برگشت از ارزش‌هاست. وقتى كه ما مراجعه به روايات اسلامى مى‌كنيم مى‌بينيم در آنها هم نشانه‌هايى بر اين موضوع وجود دارد. بر همين اساس، بحثى تنظيم كرده‌ايم به نام آسيب شناسى آخرالزمان، يعنى آفت‌هايى كه ممكن است گروه‌هايى از مردم و يا ارزش‌ها و مقدسات در دوره آخر الزمان گرفتار آن بشوند. به عبارتى وقتى كه شما خانواده را و برخورد پدر و مادر و فرزندان را در دوره آخر الزمان از ديدگاه روايات مورد دقت قرار مى‌دهيد مى‌بينيد كه آسيب‌ها و آفت‌هايى در خانواده‌ها و در ارتباط بين افراد و اعضاء خانواده ممكن است وجود داشته باشد كه اگر همه مؤمنين اين آفت‌ها و آسيب‌ها را به دقت از ديدگاه معصومين (ع) مورد مطالعه قرار بدهند چند نتيجه براى آنها خواهد داشت.

نتيجه اول اين است كه آنها براى اينكه در دامن اين آفت‌ها و آسيب‌ها نيفتند براى خودشان نوعى حراست و حفاظت ايجاد مى‌كنند. نتيجه ديگر اينكه براى آنها زمينه يك نحوه پيش بينى و زمان شناسى فراهم مى‌شود.

در دوره آخرالزمان بر اساس اين آيه شريفه يك دوره بازگشت از ارزش‌ها وجود دارد كه شما با مراجعه به روايات تفصيل، تفسير و تبيين اين بازگشت را به دقت مى‌بينيد. در روايات از يك سو