پس، از خواب غفلت بيدار شويد و پيش از فرا رسيدن مرگ، به انجام كار، بشتابيد، و به سوى آمرزش خدايتان پيشى گيريد، پيش از آنكه در فراروى باطن رحمت و ظاهر عذاب، ديوار كشيده شود. آنگاه ندا سر مى‌دهيد و كسى گوش فرا نمى‌دهد و ناله بر مى‌آوريد و كسى از ناليدن شما باكى ندارد و پيش از آنكه به زارى كمك بخواهيد و كسى به دادتان نرسد.

پيش از اينكه فرصت‌ها از دست برود به سوى طاعت‌ها بشتابيد. محققاً تباه سازنده لذت‌ها (مرگ) به سويتان آمده است. و هيچ راه گريز نجات بخشى و فرصتى براى رهايى و رويگردانى نيست. خداوند، رحمتتان كند. پس از سپرى شدن اين اجتماع، با گسترش دادن در هزينه و لوازم خانواده‌تان به سوى آنها بازگرديد و به برادرانتان نيكى كنيد، خداى را بر آنچه به شما بخشيده است، سپاس گوييد.

با هم اجتماع كنيد خداوند، جدايى و پراكندگى شما را سامان مى‌بخشد. و به يكديگر نيكى كنيد، خداوند الفت شما را پايدار مى‌سازد. نعمت‌هاى خدا را به يكديگرف هديه دهيد همان‌گونه كه خداوند چندين برابر عيدهاى پيشين و عيدهاى آينده به شما پاداش داد پاداشى كه تنها ويژه چنين روزى است.

نيكى كردن در اين روز، ثروت را ثمربخش مى‌سازد و بر عمر، مى‌افزايد. همدردى كردن و مهرورزى با يكديگر در اين روز، رحمت و عطوفت خداوندى را جلب مى‌كند.

آن اندازه كه توان داريد از فضل خداوند، براى برادران و خانواده‌تان، با بذل آنچه موجود است، آماده و فراهم سازيد.

لبخند و شادمانى را در ميان خويش و در برخوردهايتان، آشكار نماييد، و ستايش و سپاس خداوند را بر آنچه به شما بخشيده است، نمايان كنيد.

و با نيكى و خير فراوان، از آرزومندان و آنان كه چشم به دست شما دوخته‌اند، بازديد كنيد.

و در خودرنى‌ها و آنچه در دست و در توان داريد با ناتوانان، مساوات و هم‌سانى داشته باشيد.

پاداش يك درهم (هزينه كردن در راه خدا) در اين روز، برابر صد هزار درهم در روز ديگر است. و باز هم افزودن بر پاداش از سوى خداى برين و والا (مورد انتظار) است. و روزه در اين روز از چيزهايى است كه خداوند برين، بدان دعوت كرده است. و پاداش عظيم در برابر آن نهاده به گونه‌اى كه اگر بنده‌اى از بندگانش، از آغاز دنيا تا فرجام آن، روزها را به روزه‌دارى و شب‌ها را به نيايش سپرى كند، همسان كسى كه در روز عيد غدير، مخلصانه روزه گرفته است.، نمى‌شود و بدان حد نمى‌رسد.

و هر كس بدون درخواست برادر مؤمنش از او دلجويى و كارگشايى كند و با اشتياق به او نيكى رساند، چون كسى است كه در اين روز، روزه گرفته و شبش به نيايش پرداخته است.

و كسى كه در شامگاه روز غدير، روزه روزه‌دارى را بگشايد (افطارى دهد). بسان كسى است كه ده «فئام» (يك ميليون نفر)[١] را افطارى داده باشد.

در اين هنگام، يك نفر برخاست و گفت: يا اميرالمؤمنين، معناى «فئام» چيست؟

حضرت، فرمودند: يعنى پاداش صدهزار پيامبر (ص)، صديق و شهيد، اكنون چگونه است پاداش كسى كه گروهى از مردان و زنان مؤمن را افطارى داده است؟

و من ضامنم كه خداوند، او را امان از كفر و فقر بخشد، و اگر در همان شب يا همان روز يا پس از آن روز، تا عيد غدير سال آينده بميرد، بدون اينكه گناه كبيره‌اى انجام دهد پس پاداش او با خداوند است.

و كسى كه براى برادرانش وام بگيرد و بدان‌ها كمك كند، من ضامنم كه خداوند، اگر نگهش دارد، او بپردازد و اگر جانش را بگيرد به عهده من باشد (من از سوى او مى‌پردازم).

و هنگامى كه برخورد مى‌كنيد دست بدهيد و سلام كنيد. و در اين روز، در به كار گيرى نعمت، آسان‌گيرى كنيد.

و بايد اين پيام را آن كه حاضر است به آن كه نبوده و آن كه گواه است به سكى كه دور بوده، برساند. و بايد دارا از بينوا و توانا از ناتوان، دلجويى كند، رسول خدا (ص) مرا به اينها فرمان داد.

(پس از اين سخنان) اميرالمومنين (ع) خطبه جمعه ر ا آغاز فرمودند. و به جاى نماز عيد، نماز جمعه خواندند.

(پس از پايان مراسم) با فرزندان و شيعيان خويش، به منزل ابومحمد، امام حسن مجتبى (ع) رفتند، تا آن غذايى را كه براى ايشان آماده كرده بودند (صرف كنند)، ثروتمند و مستمند، همراه با عطيه‌اى به سوى خانمان خويش بازگشتند.[٢]

(و اين‌گونه روز عيد غدير اميرالمؤمنين (ع) سپرى شد خاك كويش سرمه چشممان باد).

پى‌نوشت‌ها:

(١). برگرفته از: پرتوى از غدير در كلام اميرالمؤمنينع، سيد محمد مجيد نظامى و حسن عرفان، ص ٣٠- ٤٢.

[٢]. «فئام» به معناى صدهزار است و حضرت در خطبه خود ده مرتبه اين كلمه را تكرار كردند.

[٣]. مصباح المتهجد، شيخ طوسى، ص ٦٩٦؛ اقبال الاعمال، سيد بن طاووس، ص ٤٦١، المصباح، كفعمى، ص ٦٩٥، مناقب، ابن شهر آشوب، ج ٣، ص ٤٣، بحارالانوار، علامه مجلسى، ج ٩٧، ص ١١٢، ح ٨ به نقل از مصباح الزائر، سيد بن طاووس، وسايل الشيعه، شيخ حر عاملى، ج ٧، ص ٣٢٦، نور الثقلين، ج ٢، ص ١٦٠، ح ١٢١ و ج ٥، ص ٣٠٥، ح ٢٥، الغدير، علامه امينى، ج ١، ص ٢٨٤، يادآورى مى‌شود كه در مناقب، وسايل، نور الثقلين و الغدير بخشى از خطيبه ذكر شده است.