به بيان ديگر دشمنان دين در وهله اول در صدد «محو» تماميت دين است و اگر به آن دست نيافت‌به دنبال «تبديل» احكام آن خواهد رفت و آن را دچار التقاط و امتزاج مى‌كند. و از همين روست كه شيعيان همواره آرزو مى‌كنند كه با ظهور امام عصر (ع) آنچه از دين خدا «محو» شده بازيابى شود و آنچه كه «تبديل شده»، اصلاح گردد. ١٣

از آنچه گفتيم چنين به دست مى‌آيد كه سازه‌ها و محورهاى اساسى «شناخت و اعتقاد»، «تسليم»، «تبعيت و اطاعت»، «خلوص در محبت» و «آمادگى براى فداكارى و جانفشانى» چهار عامل اساسى و بنيادى در تحقق مهندسى احياگرى دينى يا زمينه سازى براى ظهور امام عصر (ع) و به تعبير ديگر «هندسه فكرى و عملى شيعه» به شمار مى‌آيد. تاكيدا يادآورى مى‌كنيم كه عقلانيت و پشتوانه‌هاى فكرى و انديشمندانه اين هندسه و مفاهيم و عوامل دوم تا چهارم در همان بعد اول يعنى «شناخت و اعتقاد» به طور كامل و عميق تضمين و تامين گرديده است».

نتيجه‌

نتيجه آنچه تاكنون گفتيم به طور مختصر چنين است كه براى زمينه سازى و آمادگى جهت رسيدن به زمان ظهور و به تعبيرى «مهندسى احياگرى دين» در زمان غيبت‌بايد:

١. به نظام امامت و ولايت اتصال يافت؛

٢. اين اتصال دقيقا در راستاى اتصال به توحيد و ولايت الهى (و يا عين آن) است؛

٣. براى اين اتصال بايستى اين نظام را خوب شناخت و به آن اعتقاد پيدا كرد؛

٤. آن گاه بايد از اعماق دل و قلب، خود را تسليم صاحبان ولايت‌به خصوص امام عصر (ع) نمود؛

٥. در پرتو اين شناخت و تسليم، عشق و علاقه خويش را به آن حضرت به بالاترين و والاترين مرتبه رساند. البته شناخت و تسليم و محبت روابطى متقابل و متعامل با يكديگر دارند و ازدياد هر يك موجب تاثير و ازدياد دو عامل ديگر خواهد شد.

رابطه اين سه عامل با عامل چهارم يعنى آمادگى نيز همين گونه است؛

٦. ميوه شيرين و گواراى اين شجره طيبه، روحيه شهادت طلبى در راه خدا و در مسير امام و رهبر دين‌اشت؛ يعنى آمادگى براى جانفشانى در مسير ولايت است كه در بعد فردى برترين مرتبه تكامل معنوى و در بعد اجتماعى بهترين مرحله و زمينه ظهور امام عدل جهانى خواهد بود.

پى‌نوشت:

[١]. ابراهيمى دينانى، غلامحسين، قواعد كلى فلسفى، چاپ دوم، ج ١، ص ١٨.

[٢]. سوره توبه، آيه ١١٩.

[٣]. بحرانى، سيد هاشم، تفسير برهان، ج ٣، ص ٥١٥ چاپ بيروت.

[٤]. «فمعكم معكم لا مع غيركم»، مفاتيح‌الجنان، زيارت جامعه كبيره.

[٥]. سوره آل عمران، آيه ٢٠٠.

[٦]. بحرانى، سيد هاشم، تفسير برهان، ج ٢، ص ١٤٩ چاپ بيروت.

[٧]. شيخ مفيد، امالى، چاپ اول، ص ٨٤.

[٨]. شيخ طوسى، امالى، چاپ اول، ص ١٥٧.

[٩]. اصول كافى، ج ٢، ص ٢٣٥.

[١٠]. مفاتيح‌الجنان، زيارت جامعه كبيره.

[١١]. همان، دعاى بعد از زيارت آل ياسين.

[١٢]. «و جدد ما امتحى من دينك و اصلح ما بدل من حكمك ...»، مفاتيح‌الجنان، دعاى زمان غيبت.

متذكر مى‌شويم كه با جست‌وجو در ادعيه مربوط به امام عصر ع در كتاب مفاتيح الجنان و ديگر كتب ادعيه، فرازهاى متعدد ديگرى وجود دارد كه بيان كننده حقايق مذكور است.