ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٤٥ - نيك خواهان
تصوّر كنيد چقدر خوب مىشد كه تمام آدمهاى اطرافمان، همان طورى بودند كه ما دوست داريم. آنوقت زندگى كاملًا شيرين بود و با هيچكس مشكلى نداشتيم! امّا در دنياى واقعى، اين امر كمى دور از ذهن به نظر مىرسد. خانواده و دوستان و آشنايان و اقواممان، هر كدام خصوصيات رفتارى و اخلاقى خاصّ خودشان را دارند و نمىتوان توقّع داشت كه همان كارى را بكنند كه ما دوست داريم؛ امّا اين قضيه در مورد دوستان، كمى فرق مىكند. دوستان ما، مجموعهاى از آدمهاى منتخبى هستند كه خودمان آنها را گلچين كردهايم. پس اگر درباره با دوستانمان دچار مشكل هستيم، بايد به انتخاب خودمان ايراد بگيريم. اگر از همان ابتدا و قبل از صميميت، ويژگىهاى او را بشناسيم و با شناخت پيش برويم، زندگى تا حدود زيادى شيرين خواهد شد!
امّا دوستان خوب و بد چه كسانى هستند؟
پرمغزان!
قطعاً آدمهاى احمق و نادان نمىتوانند دوستان خوبى باشند. آدمهايى كه موقعيتشناس و رازدار نيستند و به راحتى خام مىشوند، آدمهايى كه درك درستى از زندگى ندارند و گاه به خاطر سادهلوح بودن، تمام هستىاشان را مىبازند، آدمهايى كه خيلى زود گول مىخورند و ممكن است به دوستان و نزديكانشان آسيب وارد كنند، قطعاً آدمهاى مناسبى براى دوستى نيستند. «از دوستى با احمق بپرهيز؛ زيرا آنجا كه مىپندارد به تو سودى مىرساند، زيان مىزند و در حالى كه مىپندارد شادت كرده است، غمگينت مىسازد.»[١] برعكس اين دسته از افراد، آدمهاى عاقلى هستند كه مىشود روى آنها حساب كرد. «دوستى با عاقل، امنيتآور است.»[٢] پس قبل از هر چيز، از پر و خالى بودن مغز افراد مطمئن شويم.
بىرنگها
بعضى آدمها صاف و صادقند. هرچه دارند رو است و پنهان كارى و شيله پيله ندارند. چه ما حاضر باشيم، چه نباشيم، دوستمان هستند و در غيابمان، به دشمن تبديل نمىشوند. اين افراد مناسب دوستىاند و اگر پيدايشان كرديد، دست رد به سينهاشان نزنيد. آدم صاف و صادق و با نيت پاك، دوستى را آغاز مىكند؛ او همان رفيق بىكلك داستانهاست! اگر مىخواهيم دوستىهايى صميمى و يكرنگ داشته باشيم، راهكارش پاك بودن هدف است: «هر دوستى براى خدا به يكرنگى مىانجامد و حال آنكه دوستى بر بنياد فسق، به يكرنگى نمىرسد.»[٣]
نيكخواهان
دوست واقعى، بد دوستش را نمىخواهد و اصلًا