را به دست حضرت (ع) بدهيم و دسته‌اى كه با عقايد ناسيوناليستى، اعتقادى به اين امر ندارند و با آن مخالفت مى‌كنند. بين اين دو درگيرى سياسى و احتمالًا درگيرى نظامى محدودى رخ مى‌دهد كه در نهايت، با پيروزى دسته اوّل و سپاه سيّد خراسانى و شعيب بن صالح خاتمه مى‌يايد. پس از اين پيروزى، شعيب بن صالح و خراسانى با امام (ع) ملاقات خواهند داشت و در حدود ده ماهه پيش از آن، اين اختلافات و درگيرى‌ها وجود خواهد داشت. خراسانى حاكم وقت ايران است نه اينكه الزاماً از منطقه خراسان باشد و نام شعيب بن صالح را امام (ع) كه در آن مقطع در عراق به سر مى‌برند براى او انتخاب مى‌كند و با توجه به اينكه پس از بيعت، فرمانده كلّ قواى امام عصر (ع) مى‌شود و خراسانى حاكم ايران باقى مى‌ماند بايد مقام او را بالاتر از سيد خراسانى بدانيم.

سيد حسنى كيست و آيا مى‌توان او را همان خراسانى بدانيم؟

يك سيد حسنى در همان مقطع قيام براى يارى امام داريم كه از ديلم خروج مى‌كند. يك سيد حسنى هم در عراق وجود دارد كه ادّعاى مقابله با حضرت را دارد. در روايات، صفات مذمومى براى او بيان شده كه با توجه به آن صفات، او شخصّيتى غير از خراسانى است. روايات، حسنى غالباً در منابع سنى است و در منابع شيعى مطالب مجمل و محدودى آمده است.

آيا در روايات، صحبتى از فتنه‌هاى آخرالزّمانى در ايران به ميان آمده يا خير؟

تعريف از قم و اهل قم و ايران در روايات آمده و آنجا را به عنوان پناهگاه معرفى كرده‌اند. بسيارى از آنچه در روايات گفته شده كه درباره ايران رخ خواهد داد در دوره هاى قبل مانند حمله مغول رخ داده و خيلى قابل تطبيق بر شرايط الآن و پس از آن نيست.

آيا حضرت به ايران تشريف مى‌آورند؟

تنها روايتى كه آمده، ابن حماد مى‌گويد: امام (ع) در طول مسير به حوالى اهواز تشريف مى‌آورند امّا اين مطلب در هيچ‌يك از روايات اهل بيت (ع) نيامده است.

منظور از اهل طالقان چيست؟

طالقان يعنى سلسله جبال البرز و قبلًا فكر مى‌كردم كه منظور مردم منطقه‌اى مشخّص (در ايران يا افغانستان) است امّا الآن به اين نتيجه رسيده‌ام كه منظور، منطقه ايران و ايرانيان است و آن مناطق خصوصيّت خاصّى ندارند. همان‌طور كه گفتم از ايران و ايرانيان با عباراتى نظير اهل خراسان، طالقان، سبلان، مشرق، خراسان و مانند آن ياد شده است.

چه تعداد يا درصدى از ياران حضرت را ايرانيان تشكيل مى‌دهند؟

وقتى فرمانده كلّ قواى حضرت ايرانى است، قطعاً تعداد ياران ايرانى سپاه ايشان نيز زياد خواهد بود. امّا ارتش يمن خيلى كم است و مأموريت آنان، گرفتن مكّه و حجاز براى حضرت است ولى از عراق به بعد غالب ياران حضرت ايرانيان و عراقى‌ها خواهند بود.

آيا حوادث امروز لبنان و يمن با آنچه در روايات آمده، صدق مى‌كند؟

در روايات ذيل آيه ٥ سوره اسراء كه آمده است: «فَإِذاجاءَ وَعْدُ أُولاهُما بَعَثْنا عَلَيْكُمْ عِباداً لَنا أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ فَجاسُوا خِلالَ الدِّيارِ وَ كانَ وَعْداً مَفْعُولًا؛ هنگامى كه نخستين وعده فرا رسد، گروهى از بندگان پيكارجوى خود را بر ضدّ شما مى‌انگيزيم (تا شما را سخت در هم كوبند؛ حتّى براى به دست آوردن مجرمان)، خانه‌ها را جستجو مى‌كنند؛ و اين وعده‌اى است قطعى» با شرايط كنونى لبنان قابل تطبيق است. در روايات آمده اهل روم عراق را مى‌گيرند و بعد از مدّتى از آنجا مى‌روند كه اين هم اتّفاق افتاد. يا اينكه باز در عراق تأسيس خطّ سفيانى در اين راستا كه هركه سر شيعه‌اى را بياورد فلان مقدار جايزه مى‌گيرد، همچنين فرج شيعيان قبل از شورش سفيانى از جمله مواردى است كه در روايات قابل مشاهده است.

پى‌نوشت‌ها:

[١]. عبدالرزاق، ج ١١، ص ٦٦؛ ابن ابى شيبه، ج ١٢، ص ٢٦؛ مسند احمد، ج ٢، ص ٢٩٦.

[٢]. سوره جمعه (٦٢)، آيه ٣.

[٣]. صحيح بخارى، ج ٦، ص ١٨٨.

[٤]. صحيح مسلم، ج ٤، ص ١٩٧٢.

[٥]. ج ١٥، ص ٣٥.

[٦]. ج ٢، ص ١٣٦٦.