نورى از ملكوت، زندگانى آيتاللّه العظمى گلپايگانى - مهدى لطفى - الصفحة ٢٩ - «اساتيد ايشان»

در مورد ايشان مى‌نويسد:

«الشيخ المولى محمد تقى گلپايگانى، عالم جليل، اصلش از قريه گوگد است كه در يك فرسنگى گلپايگان واقع شده او در نجف اشرف از قدماء شاگردان استاد ما (آخوند خراسانى) و از اجلاء آنان بود. و پس از آنكه به گلپايگان بازگشت مرجع امور شرعيه گرديد و محترم و موجّه و محل وثوق عام و خاص گرديد او را حاشيه‌اى بر رسائل است، و بعضى از شاگردان او اين را نقل مى‌كرد».[١]

مرجع بزرگ شيعه در مورد استادش فرموده بودند:

«او عالمى بحّاث و از شاگردان آخوند خراسانى بود و مرحوم آخوند خراسانى، دو شاگرد ممتاز خود، مرحوم آقا ضياء عراقى و شيخ عبد اللّه گلپايگانى را به هنگامى كه اشكالاتى داشتند براى رفع اشكال خود به مرحوم ملا محمد تقى گوگدى ارجاع مى‌دادند. و نقل شده است. كه در وهم و دفع‌هاى كفايه، وهم و اشكال از مرحوم آخوند خراسانى، و دفع و جواب اشكال از ملا محمد تقى گوگدى مى‌باشد. خودشان‌

نقل مى‌كردند: من مطالب آخوند را نوشته بودم و مى‌خواستم طبع كنم. كه بعد خودشان مطالبشان را به صورت كفايه و حاشيه رسائل منتشر كردند و من از طبع آنها منصرف شدم. و چون كه ايشان از برجسته‌ترين شاگردان آخوند خراسانى بوداند وقتى ايشان خواسته بود از نجف به ايران آيد مرحوم آخوند خراسانى گريه كرده بودند.[٢]

مرحوم آيت اللّه گلپايگانى در محضر اين استاد «نصاب الصبيان» را در گوگد خوانده بود. پس از آنكه مرحوم آيت اللّه حائرى حوزه اراك را تشكيل داد، اين مرد بزرگ به سوى اراك هجرت كرد و رحل اقامت در آنجا افكند، و تشنگان علم و فقاهت را با بيان شيواى خويش سيراب نمود. و سرگرم كارهاى علمى شد. ايشان در اراك مورد احترام‌

[١]- نقباء البشر، ج ١/ ٢٤١.

[٢]- خورشيد آسمان فقاهت، ص ٢٥.