نورى از ملكوت، زندگانى آيتاللّه العظمى گلپايگانى - مهدى لطفى - الصفحة ٢٥٠ - «مبارزات سياسى»

مشكلات ناگشودنى فراوان وجود داشته است، و معظم له به خاطر بعضى مسائل در فشار روحى سنگينى بود. كه قلم را ياراى بيان اين مسائل نيست.

ولى در نخستين مرحله از زندگى سياسى و اجتماعى ايشان، طرف حساب او بيگانگان و اجانب از معارف دين يا دوستان ناآشنا با مفاهيم و مصالح روز بودند. يا به تعبير ديگر، روند قضايا آنچنان سريع و شتابزده و غير قابل كنترل بود كه تبيين و تفسير و تحليل منطقى آنها از عهده خارج بود. و شرائط هر اقدامى را اجازه نمى‌داد. و از طرف ديگر توقعات و انتظارات فوق العاده فراوان بود.

امّا سخت‌ترين و مشكل‌ترين روزهاى زندگى سياسى و اجتماعى آن بزرگ مرجع، پس از تبعيد حضرت امام خمينى (ره) بود كه مسائل و مشكلات داخلى و خارجى فوق العاده پيچيده و تصميم‌گيرى و اجراى تصيمات مشكل‌تر و غير قابل عمل و اجرا بود. امّا معظم له با استمداد از صاحبش حضرت بقية اللّه الاعظم در تمام اين مسائل سياسى موضع گرفتند. و لحظه‌اى در برابر اين هجومها سكوت نكردند. به فرمايش آيت اللّه امامى كاشانى: «وقتى امام اعلى اللّه مقامه در تبعيد بودند نفس‌كشى در ايران نبود تنها صدايى كه از حلقومى برمى‌خواست صداى ايشان بود.»

و به فرمايش مقام معظم رهبرى: «آن بزرگوار يكى از استوانه‌هاى انقلاب و نظام جمهورى اسلامى به شمار مى‌آيد در دوران اختناق و در مقابله با حوادث سهمگين سالهاى تبعيد امام خمينى قدس سرّه مواردى پيش مى‌آمد كه صداى اين مرد بزرگ تنها صداى تهديدكننده‌اى بود كه از حوزه علميه قم برخاست و به نهضت شور و توان بخشيد»[١]

در آن روزگار سياه و در آن مراحل حسّاس پيش از پيروزى انقلاب كه رژيم جبّار و ستمگرى يكّه‌تاز ميدان بود و تلاش داشت در غياب فيزيكى رهبر انقلاب تمام برنامه‌ها و اهداف ضد اسلامى كه خود داشت و يا از سوى آمريكا ديكته مى‌شد را يكجا و سريع، يكى پس از ديگرى به مرحله اجرا درآورد. و در اجراى اين توطئه‌ها آن‌چنان‌

[١]- بخشى از پيام تسليت مقام معظم رهبرى به مناسبت ارتحال معظم له.