انديشه هاى فقهى- سياسى آيتاللّه العظمى گلپايگانى در عصر غيبت - امامى، محمدمهدى - الصفحة ٢٦٥ - ولايت فقيه و اختيارات
خاصى از مكلف وضع كرده است، از مجموعه بحثهاى فوق در زمينه مفهوم ولايت مىتوان نتيجه گرفت كه يكى از مهمترين معانى ولايت، دخالت در امور اجتماعى و سياسى مىباشد. آيت اللّه العظمى گلپايگانى قدّس سرّه در توضيح «اما الحوادث الواقعه فأرجعوا فيها الى رواة احاديثنا فإنهم حجتى عليكم و أنا حجة اللّه عليهم» مىفرمايند: اين حديث درباره امورى است كه بين مسلمانان واقع شده و اين امور احتياج به يك مصلح و متصدى دارند، مثل قتل، سرقت و امورى غير از اينها، اعمالى كه نظم و امنيت اجتماع را به هم مىزنند و مردم در اين مواقع احتياج به يك مرجع، رهبر و حاكمى مقتدر دارند- در عصر غيبت- كه كار آنها را به اصلاح رساند[١]» تأمل و انديشه در مفهوم ولايت راهنمايى مفيد براى درك جوهره «ولايت سياسى فقها» است ولى به نظر مىرسد كه براى تبيين و ايضاح بيشتر و مشخص شدن جايگاه ولايت فقيه و به دليل اهميّت مطلب و ارتباط آن با موضوع تحقيق سه نظريه درباره ولايت فقيه را به اختصار توضيح مىدهيم:
نظريه اول (ولايت عامه فقيه): حدود و اختيارات حكومتى و سياسى فقيه شامل تمامى شئون امت، امور مربوط به حاكميت سياسى است، از جمله قائلان به اين نظريه كه همان نظريه ولايت تامه فقيه
[١]- احمد صابرى همدانى، پيشين، ص ٦٣.