انديشه هاى فقهى- سياسى آيتاللّه العظمى گلپايگانى در عصر غيبت - امامى، محمدمهدى - الصفحة ٥٩ - امام خمينى قدس سره

تفاوت ادوار و تبدل ملل و دول در بدل افتد[١].

نكته مهم در عبارت بالا، توجه مستقل به «فقه سياسى» و نيز ويژگى مهم آن يعنى «در بدل افتادن» و تغيير كردن احكام و مسائل فقه سياسى به حسب شرايط ملت‌ها و دولت‌ها و زمان و مكان است، از ويژگى‌هاى مهم زندگى سياسى، تغيير و تحول است، در حاليكه نصرص و قواعد دينى ثابت است، و واقعيت‌هاى متغير زندگى اجتماعى هماهنگى روشمند پديد آورد، بنابراين فقه سياسى در معناى خاص، به عنوان يك رشته علمى، عهده‌دار تطبيق و هماهنگى ميان نصوص دينى و واقعيت‌هاى متغير زندگى اجتماعى و سياسى است.

امام خمينى قدّس سرّه‌

١- امام خمينى قدّس سرّه در تبيين نظريه و نظام ولايت فقيه، كه موضوع فقه سياسى از نظر ايشان محسوب مى‌شود، در كتاب ولايت فقيه يا حكومت اسلامى مى‌گويد:

«ولايت فقيه از موضوعاتى است كه تصور آنها موجب تصديق مى‌شود[٢]» و در نتيجه «چندان به برهان احتياج‌

[١]- خواجه نصير الدين طوسى، اخلاق ناصرى، پيشين، صص ٤٠- ٤١.

[٢]- امام خمينى قدّس سرّه، ولايت فقيه، تهران: نشر فقيه، ص ٣.