انديشه هاى فقهى- سياسى آيتاللّه العظمى گلپايگانى در عصر غيبت - امامى، محمدمهدى - الصفحة ٣٢ - ٦ - خواجه نصير الدين طوسى

» تفصيلى به دست آمده‌اند[١]»

نكته قابل ملاحظه در تعريف ايشان ذكر قيد «فرعى» به جاى «احكام عملى» است كه در نتيجه آن احكام اعتقادى و احكام اصولى از فقه خارج مى‌شود، بنابراين تعريف، «فقه» آگاهى به مسائل شرعى فرعى است با استناد به دليل تفصيلى در هر مسأله و فقيه كسى است كه مى‌تواند در هر مسأله فقهى با توجه به دليل تفصيلى از كتاب، سنت، عقل، اجماع و ديگر ادله، حكم شرعى فرعى آن مسأله را بدست آورد، مسائلى كه در علم فقه مورد بررسى و توجه قرار مى‌گيرد، تكاليف و وظايفى است كه مردم در روابط فردى، اجتماعى، درون امتى و برون امتى دارند و نكته مهم بحث در فقه، عمل و كارى است كه انسان در طول زندگى با آن سروكار دارد[٢].

٦- خواجه نصير الدين طوسى‌

خواجه نصير الدين طوسى در خصوص تقسيمات فقه و به تعبير خودش نواميس الهى تصريح مى‌كند و آن را سه صنف مى‌داند، يكى‌

[١]- حسن عاملى، معالم الاصول، قم: كتابخانه آيت اللّه مرعشى نجفى، ١٤٠٩ ق، فى حدّ الفقه، ص ٦٦.

[٢]- نور الدين يشريعتمدارى، پيشين.