انديشه هاى فقهى- سياسى آيتاللّه العظمى گلپايگانى در عصر غيبت - امامى، محمدمهدى - الصفحة ٣٠ - ٣ - محمد بن جمال الدين مكى العاملى(شهيد اول)

در تعريف محقق، فقه دانش قلمداد شده و حكم شرعى هم اعم از آنچه شارع آورده و احكام عقلى مورد تأييد شرع تلقى شده است، تعميم محقق حلى در حكم شرعى، كاربرد علم فقه را گسترده مى‌كند و كارآيى آن را افزايش مى‌دهد، تعريف شيخ طوسى از فقه شامل تقليد هم مى‌شد ولى تعريف محقق با جمله «مستدلّ على أعيانها» تقليد را خارج كرده و تعريف كاملترى مى‌باشد.

٣- محمد بن جمال الدين مكى العاملى (شهيد اول)

شهيد اول در كتاب ذكرى الشيعة في احكام الشريعة مى‌گويد:

«فقه هو العلم بالأحكام الشرعية العملية عن أدلّة التفصيلية لتحصيل السعادت الأخروية[١]»

«فقه علم به احكام شرعى عملى از جهت دليل تفصيلى براى تحصيل سعادت اخروى است.»

در اين تعريف شهيد اول با قيد دليل تفصيلى، دليل اجمالى را خارج نموده است و قيد سعادت أخروى را آورده‌اند، احتمال دارد كه نظرشان اين بوده كه سعادت آخروى همان سعادت دنيوى مى‌باشد[٢].

[١]- محمد بن جمال الدين يمكى العاملى، ذكرى الشيعة في احكام الشريعة، ج ١، قم: مؤسسة البيت عليهم السّلام لاحياء التراث، ١٣٧٧، ص ٤٠.

[٢]- نور الدين شريعتمدارى، پيشين.