انديشه هاى فقهى- سياسى آيتاللّه العظمى گلپايگانى در عصر غيبت - امامى، محمدمهدى - الصفحة ٦٢ - ٤ - فقه سياسى از ديدگاه آيت الله العظمى گلپايگانى قدس سره

با توجه به مطالب ذكر شده فقه سياسى عبارت است از آگاهى بر مسائل شرعى فرعى با استناد به دليل‌هاى تفصيلى آنها در مورد تنظيم روابط درونى و بيرونى جامعه به نحو احسن و شايسته، بنابراين مى‌توان «فقه سياسى» را چنين تعريف كرد: «مجموعه قواعد و اصول فقهى برخاسته از مبانى اسلامى كه عهده‌دار تنظيم روابط مسلمانان با خودشان و تنظيم روابط آنها با ديگر ملت‌ها براساس قسط و عدل برخاسته از وحى الهى است.»

٤- فقه سياسى از ديدگاه آيت اللّه العظمى گلپايگانى قدّس سرّه‌

فقه سياسى، بخشى از «علم مدنى» عام است كه در احصاء علوم دوره ميانه با عنوان «فقه مدنى» تأسيس و شناخته شده است.

آيت اللّه العظمى گلپايگانى قدّس سرّه با وارد كردن فقه مدنى سياسى در مجموعه فقه عملى اسلام با اين دانش به تحليل و توصيف امور سياسى- اجتماعى جامعه اسلامى ايران پرداخته و آنگاه فقه سياسى را در مجموعه فقه عملى، چونان دانشى معرفى مى‌كند كه با توجه به ويژگى‌هاى فرهنگى- زبانى جامعه اسلامى به ارزيابى عمل سياسى مسلمانان مى‌پردازد. در انديشه‌هاى، فقهى- سياسى ايشان فقه سياسى نوع رابطه ميان مردم و نظام سياسى اسلامى را تشكيل مى‌دهد، مرورى بر تحولات سياسى، اجتماعى ايران در قرون‌