سلوك عرفانى در سيره اهل بيت - البحرانى، الشیخ حسين؛ مترجم علی شیروانی - الصفحة ٣٦ - ترتيب اثر دادن خداوند به گمانهاى نيك مؤمنان در حق يكديگر

حسن ظن خويش را ابراز داشته، بلكه اعلام مى‌دارند كه از او جز خوبى سراغ ندارند، و در حديث آمده است:

خداوند گواهى آنان را روا شمرده، و به شهادت‌دهندگان و نيز بر شخص از دنيا رفته به سبب اين گواهى پاداش خير دهد.

بنابراين حسن ظن باعث مى‌گردد خداوند هم در حق گمان‌برنده و هم در مورد شخصى‌كه به او گمان نيك برده است، آن‌را نافذ گرداند، مگر آن‌كه مانعى قوى، از اجراى آن در حق شخص دوم جلوگيرى كند، كه در اين صورت، خداوند آن‌را تنها در حق گمان‌برنده اجرا خواهد كرد، چنانچه در برخى روايات مى‌خوانيم:

شخصى، كسى را به گمان آنكه انسان خوبى است اكرام مى‌كند، و خداوند به همين دليل او را وارد بهشت مى‌نمايد، اگرچه در علم الهى آن‌شخص اكرام شده از دوزخيان باشد.

در اينجا مانعى از اجراى ظنّ در مورد مظنون بوده و بنابراين خداوند آن‌را تنها در حق ظان [گمان‌برنده‌] جارى كرده است.

حاصل آنكه هركس به اين فرمان الهى، يعنى حسن ظن نسبت به برادران ايمانى، عمل نمايد نااميد نمى‌گردد، زيرا يا ظن او تصديق مى‌گردد و با رحمت الهى، واقعيت مطابق گمان وى مى‌گردد، و يا گمان او در