شرح دعاى صباح - آقا نجفى قوچانى - الصفحة ٨٦ - بيان اجمالى في حسب المصطفوى
حقّق بفضلك املى و رجائى.
اتقياء جمع تقى است، يعنى صاحب تقوى و تقوى سه مرتبه دارد:
اوّل: پرهيز كردن از جميع محرّمات و مكروهات.
دوّم: پرهيز كردن از آنها و از حلال و مباحات مگر به مقدار ضرورت.
سيّم: پرهيز كردن از ما سوى اللّه و صرف نظر كردن از غير حق. محمّد و آل او داراى اين مرتبه بودند و در جمع بين طلب رحمت از براى نبى و آل او و بين سؤالهاى مذكوره تعليم (و ياد دادن) طريق مسأله است و او اينكه دعاى در حقّ غير، مستجاب است خصوص در حقّ اين بزرگواران چون در اخبار وارد است كه صلوات از دعاهاى مستجاب است از هر كه باشد و در فقه و شريعت الهى جائز نيست تبعيض در صفقه يعنى مشترى نمىتواند بعضى از مبيع را رد كند به عيب و بعضى را قبول كند يا بايد همه را قبول كند، يا بايد همه را رد كند چون اين خلاف قانونى است كه بين بندگان خود قرار داده است و اين نكته تكرار صلوات است در بين ادعيه و در اوّل و آخر آنها و يكى از نكات «ايَّاكَ نَعْبُدُ وَ ايَّاكَ نَسْتَعينُ» [١] است و الاّ قاعده اقتضا مىكرد كه گفته شود اياك اعبد و اياك استعين و معانى الفاظ ظاهر است.
يا خير من دعى لكشف الضّر.
خير اسم تفضيل است، نه از باب تفضيل شيئى بر شيئى بلكه از باب تفضيل شيئى بر فيئى چو ممكنات از خود داراى وجودى و كمالى نيستند و اگر كمالى باشد از ناحيه جناب او فائض شده است پس چگونه تواند كه كاشف ضرّ از غير و جالب منفعت به غير شود. «من لا يملك لنفسه ضرّا و لا نفعا». قال اللّه تعالى: «يا ايُّهَا النَّاسُ انْتُمُ الْفُقَراءُ وَ اللَّهُ هُوَ الْغَنِىُّ» [٢]. قال امير المؤمنين ٧: «ما لإبن آدم و الفخر و أوله نطفة قذرة و آخره جيفة
______________________________ [١] فاتحه- ٥: پروردگارا تنها تو را مىپرستيم و از تو يارى مىجوييم.
[٢] فاطر- ١٥: اى مردم شما (همگى) نيازمندان هستيد، تنها خداوند است كه بىنياز و شايسته هر گونه مهر و ستايش است.