شرح دعاى صباح - آقا نجفى قوچانى - الصفحة ٧ - شروح دعاى صباح

باز مى‌شناسند، در حالى كه نوع مدارك و اسناد حديث يا دعا محطّ نظر است و چون نشانه‌هايى را كه حقايق علمى و وجودى عالم تطبيق مى‌كند، از سياق حديث و دعا درك مى‌كنند، گويى صورت كشف بر درّاكه آنان غلبه يافته كه با آشنايى كامل و بينشى كه به طرز فرمايشات پيشوايان دين دارند، با پذيرشى هر چه بيشتر آن را به جان و دل مورد قبول قرار مى‌دهد، كما اينكه اگر به عدم تناسبى از نظر ادبيات عربى در حروف، كلمات، جمله و معانى و سند برخورند و يا از نظر علمى و گفتار شناسى قانع نشوند، حتما باز مى‌ايستند تا صحيح را از نا صحيح باز يابند. اينك چون مختصر دقّتى در مضامين دعاى صباح شود، موج عظيمى از خداشناسى با آواى دلنشينى از فروتنى، خضوع و خشوع و خشيت و دقايق و لطايفى از توحيد نسبت به حضرت احديّت و همچنين عرض حاجت و اظهار كوچكى به پيشگاه خداوند متعال به خوبى از آن نمايان است و دانشهاى متنوّع زمينى، آسمانى، فضايى، دريايى، آفاق و انفسى و ريزه‌كاريهاى اخلاقى محتواى آن را تشكيل مى‌دهد كه مضامينش همچون انوارى درخشان حاكى از گفتار امام معصوم است ...».

شروح دعاى صباح‌

علاّمه فقيد حاج آغا بزرگ تهرانى در كتاب ارزشمند «الذّريعه»، جلد ١٣، صفحه ٢٥٦- ٢٥٢ از شروح فارسى و عربى به صورت منظوم و منثور، ٢٣ مورد را نام مى‌برد:

١- «شرح منظوم فارسى از مولى أبو الوفاء به نام «مفتاح الفلاح و مصباح النّجاح» كه براى نوّاب افراسياب بيك، تأليف كرده است، با اين بيت شروع مى‌شود:

حمد حق لازم بود هر صبح و شام‌

از سر صدق و صفا بر خاصّ و عام‌

٢- شرح منظوم فارسى از مولى احمد بن سيف الدّين استرآبادى كه با اين بيت آغاز مى‌شود:

ديباچه گفتار همان به كه نهد كس‌

بر نام خداوند تعالى و تقدّس‌

متأسّفانه بيش از اين درباره اين شرح و نام آن چيزى ننوشته‌اند، قابل ذكر است كه صاحب الذّريعه، احتمال مى‌دهد كه شارح نواده ملاّ محمّد جعفر شريعتمدار استرآبادى باشد.