پنج رساله اعتقادى‌ به كوشش محمد رضا انصارى قمى‌ در ادامه، پنج رساله اعتقادى از علماى اماميه آمده است كه در آنها بر طبق سنت متداول در اين گونه رساله‌ها به عرضه اصول پنج‌گانه و ضروريات اعتقادى مذهب شيعه اماميه پرداخته شده است. سه رساله نخستين از آن سه تن از اركان و اعلام اماميه مى‌باشد كه بنا بر شيوه مرسوم در اين گونه رساله‌ها به فشرده‌گويى و بسنده كردن به نقل ضروريات اعتقادى به همراه استدلال به يك دليل عقلى بديهى يا نقلى ضرورى پرداخته‌اند.

١- رسالة في الاعتقاد الذي لا بدّ لكلّ مكلّف منه‌

نويسنده اين رساله يكى از مشاهير علماى اسلام و مشرق زمين يعنى خواجه نصير الدين طوسى (ره) است كه مستغنى از تعريف است. نام اين رساله در فهرست تأليفات خواجه نيامده و بدين خاطر ناسخ رساله براى اثبات اصالت آن سند خود را در پايان آورده مى‌گويد: وى رساله را در پايان يكى از شرحهاى (الرسالة الالفيه) ابن أبى جمهور احسائى يافته و استنساخ نموده است و در پايان اين رساله كه بر روى آن بلاغ و اجازه أحسائى بوده آمده است كه اين رساله را از روى نسخه كهنى از نسخه‌هاى خطى كتابخانه حرم امام حسين ٧ نقل نموده و ناسخ آن محمد بن عبد المطّلب حسينى در ٩٨٧ ه از روى نسخه مؤرخ ٣ محرم ٨٩٢ ه در تبريز از روى نسخه مؤرخ ٨١٠ ه از روى نسخه ٧٩٨ ه گرفته شده است. كاتب نسخه كنونى كه نامى از خود بر جاى نگذارده اين رساله را از روى نسخه پيشين در سال ١٠١٨ ه در شهر كاشان تحرير نموده است.

اين رساله به شماره ١٢٢٠ مجموعه طباطبايى كتابخانه مجلس شوراى اسلامى از ص ٢٥ لغايت ٢٨ در قطع جيبى (ج ٤/ ١٢٦) است، و داراى نكات قابل توجهى است، خواجه در اين رساله عامه مردم را از تعمق و تدقيق و پروراندن تشكيكات در ذهن، و فكر درباره اصول دين نهى نموده و مردم را به پيروى از آنچه كه پيامبر (صلى الله عليه‌