بدان كه خداى بارى تعالى واجب الوجود است، و موجود است، كه اگر موجود نباشد لازم آيد كه هيچ چيز موجود نباشد، زيرا كه در مقدّمه مقرر شد كه هرچه موجود است بر دو قسم است: واجب الوجود، و ممكن الوجود، و نيز

مقرر شد كه وجود ممكن الوجود از غير اوست، پس اگر واجب الوجود نباشد ممكن الوجود نيز نخواهد بود، به جهت آنكه بر تقديرى كه واجب الوجود نباشد آن غير كه وجود ممكن الوجود از اوست نيز نخواهد بود، پس اگر واجب الوجود نباشد لازم آيد كه هيچ چيز موجود نباشد أصلا، و اين خلاف واقع است. پس واجب الوجود كه خداى تعالى است موجود باشد.

[١] مسأله: چون مبيّن شد كه واجب الوجود موجود است، لازم است كه قديم و أزلى باشد، يعنى هستى او را اوّل نباشد و ابدى باشد، يعنى وجود او را نهايت و آخر نباشد، و باقى باشد يعنى وجود او را بقاء و استمرار باشد، و سرمدىّ باشد يعنى عدم را كه نسبى است هرگز بر وجود و هستى او راه نباشد، زيرا كه اگر نيستى را بر وجود او راه باشد بر وجهى از وجوه واجب الوجود نباشد، بلكه ممكن الوجود باشد، و اين باطل است، پس ازلىّ، و أبدّى، و باقى، و سرمدىّ باشد.

فصل دوم در بيان صفات ثبوتيه‌

يعنى صفاتى كه لايق ذات بارى تعالى است، [و] موصوف است به آن.

[١] مسأله: خداى تعالى قادر است، يعنى تواناست.

[١]. مقصود قرار گرفتن جهان خلقت درون يك تخم مرغ به كيفيتى كه نويسنده گويد: است كه عقلا و خارجا ممتنع است.