پنج رساله اعتقادى - الخواجة نصير الدين الطوسي؛ العلامة الحلي؛ الشيخ البهائي؛ عزّالدين الآملي - الصفحة ٥٣٢ - ٣ - الاعتقادات
و آله) اعراب جاهلى و صدر اسلام را بدان دعوت مىفرمود يعنى شريعت سمحه سهله و به دور از بحثهاى عقلى و فلسفى راهنمايى مىكند و تنها عالمانى كه خواجه از آنان با عنوان (أئمة الدين) ياد مىكند حق دارند امواج درياى تشكيكات را درنورديده و در آن غور كنند، زيرا اين صنف از مردم داراى قدرت لازم براى شنا در درياى مواج و متلاطم بحثهاى كلامى و عقيدتى در داشته و در نهايت با سلامت و در كمال اعتقاد به ساحل نجات مىرسند.
٢- عقيدة العلامة الحلى
از علامه حلى چندين رساله اعتقادى در دست است كه به نظر مىرسد با توجه به شرائط آن دوران نوشته شده است، برخى با تفصيل و بسط بيشتر و برخى فشردهتر، رساله كنونى كه تنها يك روى از برگ شماره ٣٧١ از نسخه شماره ٨٨٣ مجموعه طباطبايى در كتابخانه مجلس شوراى اسلامى را در بر گرفته است، اعتقاديهاى است بسيار مختصر و فشرده و در عين حال ضروريات اعتقادات اماميه را در بر دارد، گو اين كه برخى از مطالب صدر رساله در ذيل مجددا تكرار شده است، اين رساله به خط نستعليق مؤرخ ١٠٧٢ ه از محمد سعيد فرزند مير نظام حسينى است. (فهرست كتابخانه شوراى اسلامى ج ٢٣/ ١٨٦ و ١٨٧).
٣- الاعتقادات:
نويسنده اين رساله «شيخ الاسلام و المسلمين، بهاء الملّة و الدين، شيخنا الاجلّ محمد بن الحسين بن عبد الصمد الجبعى العاملى الحارثى[١]» مشهور به شيخ بهايى است. آوازه بلند و رفعت مقام اين بزرگوار به گونهاى است كه نيازى به بسط و دراز گويى درباره زندگى او نمىباشد. وى در سال ٩٥٣ ه در جبع از روستاهاى جنوب لبنان زاده شد، و بعدها به همراه پدر بزرگوارش در دوران صفويه به ايران هجرت نمود، پدرش مدتى شيخ الاسلام هرات بود، و وى نيز چندى با پادشاهان صفوى مربوط بود و همواره مورد احترام آنان قرار داشت. وى در سال ١٠٣٠ يا ١٠٣١ ه در اصفهان وفات نمود و سپس جنازه او را به خراسان حمل نموده و در خانهاش كه در جوار روضه رضويه ٧ بود مدفون گرديد، و تا كنون پس از گذشت نزديك به ٤ قرن همچنان نام او بر سر زبانها و قبرش زيارتگاه مشتاقان است. رحمة الله عليه رحمة واسعة.
شيخ بهايى تأليفات فراوان و متنوع و در علوم گوناگونى دارد كه اين رساله يكى از تصنيفات او بشمار رفته است، مصنف در آغاز رساله انگيزه خود را در تأليف اين رساله
[١]. هدية الاحباب: ١٢٤