اخلاق اقتصادى - الهام نیا؛ وفا؛ مقدس نیا - الصفحة ٩٩ - تأثير فقر بر اخلاق

ودر سفارش به فرزند خود، محمّد بن حنَفيّه مى‌فرمايد:

«يابُنَّىَ! أِنّى‌ اخافُ عَلَيْكَ الْفَقْرَ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنْهُ فَانَّ الْفَقْرَ مَنْقَصَةٌ لِلدّينِ، مَدْهَشَةٌ لِلْعَقْلِ داعِيَةٌ لِلْمَقْتِ»[١]

فرزندم! براى تو از فقر مى‌ترسم پس، از آن، به خدا پناه، ببر چون فقر، موجب شكست و نقصان دين، سرگردانى عقل و دشمنى است.

لقمان حكيم نيز به فرزندش فرمود:

«اعْلَمْ اىْ بُنَىَّ! انّى‌ قَدْ ذُقْتُ الصَّبْرَ و انْواعَ الْمُرِّ فَلَمْ ارَ امَرَّ مِنَ الْفَقْرِ ...»[٢]

آگاه باش فرزندم! همانا من مزه و سختى صبر وانواع تلخيهارا چشيده‌ام و چيزى راتلختر از فقر نيافتم.

اولياى گرامى اسلام در دعاهاى خود از فقر وتنگدستى به خدا پناه برده و تقاضاى رفع آن را از درگاه او كرده‌اند واين نيز نشان منفور بودن فقر است. چنانكه اميرالمؤمنين ٧ مى‌فرمايد:

«الّلهُمَّ انّى‌ اعُوذُ بِكَ انْ افْتَقِرَ فى‌ غِناكَ»[٣]

بارخدايا به تو پناه مى‌برم ازاينكه در بى نيازيت فقير وتنگدست باشم.

تأثير فقر بر اخلاق‌

بطور قطع، تنگدستى پيامدهاى ناگوارى دارد كه بر ا خلاق فردى واجتماعى نيز اثر مى‌گذارد. حضرت على ٧ مى‌فرمايد:

[١] - همان مدرك، حكمت ٣١١، ص ١٢٣٨.

[٢] - بحارالانوار، ج ٧٢، ص ٥٣.

[٣] - نهج البلاغه فيض، ص ٦٧٩.