اخلاق اقتصادى - الهام نیا؛ وفا؛ مقدس نیا - الصفحة ٨٢ - ٤ - ضررهاى معنوى

پيامدهاى اسراف و تبذير

الف- دنيوى‌

١- فقر ومحروميت:

بى توجهى در مصرف و زياده روى در آن، سبب فقر و محروميت گشته، انسان را به هلاكت مى‌رساند. على‌٧ در اين باره مى‌فرمايد:

«سَبَبُ الْفَقْرِ الْإِسْرافُ»[١]

اسراف كردن سبب فقر و محروميت است.

٢- ضرر جسمى:

بعضى از اقسام اسراف، سلامتى جسم را به خطر انداخته، سبب بيمارى آن مى‌گردد. پيامبر اكرم صلى‌الله عليه‌وآله فرمود:

«إِيَّاكُمْ وَالْبِطْنَةَ، فَإِنَّها مَفْسَدَةٌ لِلْبَدَنِ وَ مُورِثَةٌ لِلسُّقْمِ ...»[٢]

از پرخورى (واسراف در خوردن) بپرهيزيد، زيرا سبب فساد بدن و بيمارى است.

٣- سقوط اخلاقى:

انسان در اثر اسراف و تبذير، در مسير عيّاشى قرار گرفته و براى به گردش درآوردن زندگىِ مسرفانه خود، رشوه مى‌گيرد، دروغ مى‌گويد، عفّت و شخصيت خود را از دست مى‌دهد، به وعده‌ها وفا نمى‌كند، نعمتهاى خدا را كفران مى‌كند و در نتيجه اين سقوط اخلاقى، خسارات وارده بر خود رانمى‌تواند جبران كند.

على ٧ در اين باره مى‌فرمايد:

«وَيْحَ الْمُسْرِفِ ما أَبْعَدَ عَنْ صَلاحِ نَفْسِهِ وَاسْتِدْراكِ أَمْرِهِ»[٣]

واى بر مسرف، چقدر دور است از اصلاح نفس خود و جبران خسارت آن.

٤- ضررهاى معنوى:

اسراف در بعضى موارد، اثرات نامطلوب معنوى از خود به‌

[١] - مستدرك الوسائل، ج ١٥، ص ٢٦٦.

[٢] - بحارالانوار، ج ٦٢، ص ٢٦٧.

[٣] - غرر الحكم، ج ٢، ص ٧٨٢.