اخلاق اقتصادى - الهام نیا؛ وفا؛ مقدس نیا - الصفحة ٧٥ - گونههاى اسراف

«كُلُوا وَ اشْرَبُوا وَ لا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ‌»[١]

بخوريد وبياشاميد، ولى اسراف نكنيد كه خدا اسرافكاران را دوست نمى‌دارد.

همين طور، پيروان خويش را از تبذير، برحذر داشته و مسرفين را برادر شيطان معرفى مى‌كند:

«وَ لا تُبَذِّرْ تَبْذِيراً إِنَّ الْمُبَذِّرِينَ كانُوا إِخْوانَ الشَّياطِينِ‌»[٢]

هيچ تبذير مكن كه تبذير كنندگان برادران شياطين هستند.

دامنه روايات نيز در نكوهش اسراف و تبذير، گسترده است كه تنها به يك روايت از امام على ٧ بسنده مى‌كنيم:

«أَلا وَ أِنَّ أِعْطاءَ الْمالِ فى‌ غَيْرِ حَقِّهِ تَبْذيرٌ وَ اسْرافٌ وَ هُوَ يَرْفَعُ صاحِبِهُ فىِ الدُّنْيا وَ يَضَعُهُ فِى الْآخِرَةِ وَ يُكْرِمُهُ فىِ‌النَّاسِ وَ يُهينُهُ عِندَاللَّهِ»[٣]

آگاه باشيد كه همانا صرف كردن مال در غير مورد استحقاق، تبذير و اسراف است واين عمل، انسان را در دنيا بلند مرتبه و در آخرت، پست و حقير، درنظر مردم گرامى و نزد خدا خوار خواهد كرد.

باچنين ديدگاهى كه اسلام نسبت به اسراف و تبذير دارد، روشن است كه بايد آن راممنوع و حرام بشمارد و مرتكب آن را به جزاى سخت تهديد نمايد.

گونه‌هاى اسراف‌

اسراف ممكن است در عقيده، جان، وقت، كردار، ثروت، خوردن، آشاميدن، حرف زدن و غيره، به صورت فردى يا دسته جمعى نمود پيدا كند كه هر نوع آن زيان‌آور و ممنوع است. در اينجا به بيان «اسراف در اموال» مى‌پردازيم:

[١] - اعراف، آيه ٣١.

[٢] - اسراء، آيه ٢٦- ٢٧.

[٣] - نهج‌البلاغه، فيض خطبه ١٢٦.