اخلاق اقتصادى - الهام نیا؛ وفا؛ مقدس نیا - الصفحة ٤٩ - اقتصاد و ميانه روى

ج- انصاف‌

براى رسيدن به اهداف حقوق مالى، لازم است صفت انصاف در اداى آن رعايت شود كه «آنچه براى خود نمى‌پسندى براى ديگران هم مپسند» از آنجا كه بعضى مردم عادت كرده‌اند از اموال بى ارزش، بدون مصرف و نامرغوب انفاق كنند و اين گونه انفاقها نه موجب تربيت معنوى و پرورش روح انسان درانفاق كننده است ونه سود چندانى به حال نيازمندان دارد، بلكه نوعى اهانت و تحقير نسبت به آنها محسوب مى‌شود. قرآن كريم سفارش مى‌كند:

«يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِنْ طَيِّباتِ ما كَسَبْتُمْ وَ مِمَّا أَخْرَجْنا لَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَ لا تَيَمَّمُوا الْخَبِيثَ مِنْهُ تُنْفِقُونَ وَ لَسْتُمْ بِآخِذِيهِ إِلَّا أَنْ تُغْمِضُوا فِيهِ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ حَمِيدٌ»[١]

اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! از قسمتهاى پاكيزه اموالى كه بدست آورده‌ايد و از آنچه كه از زمين براى شما خارج ساخته‌ايم، انفاق كنيد و به سراغ قسمتهاى ناپاك نرويد تا از آن انفاق كنيد، درحالى كه خود شما (به هنگام پذيرش اموال) حاضر نيستيد آنها را بپذيريد، مگر از روى اغماض و كراهت، و بدانيد كه خداوند، بى نياز و شايسته ستايش است.

اقتصاد و ميانه روى‌

اداى حقوق مالى بايد عاقلانه و به دور از اسراف و تبذير باشد. قرآن كريم دراين باره مى‌فرمايد:

«يَسْئَلُونَكَ ما ذا يُنْفِقُونَ قُلِ الْعَفْوَ»[٢]

تو سؤال مى‌كنند كه چه چيز انفاق كنند؟ بگو: عفو.

در روايات معصومين (ع) آمده است كه مراد از «عفو» حدّ ميانه و وسط است.

[١] - بقره، آيه ٢٦٧.

[٢] - همان سوره، آيه ٢١٩.