اخلاق اقتصادى - الهام نیا؛ وفا؛ مقدس نیا - الصفحة ١٥٨ - درآمدهاى حرام
نيازهاى مادى نبايد، فضايل اخلاقى را به خطر اندازد.
در اين درس آثار درآمدهاى حرام دراخلاق را شرح مىدهيم ولى پيش از آن، شناخت اجمالى درآمدهاى حرام ضرورت دارد.
درآمدهاى حرام
ازنظراسلام، درآمدهاى اقتصادى به سه دسته تقسيم مىشود: حلال، حرام و مشكوك؛ درآمد حلال آن است كه از راههايى كه اسلام آنها را مجاز شمرده است به دست آيد، مثل: زراعت، تجارت، حرفه وصنعت، ارث، بخشش وغيره. درآمدهاى حرام آنهايى است كه اسلام بطور صريح آنها را حرام شمرده و پيروان خويش را ازآنها منع كرده است. و درآمدهاى مشكوك به آنهايى گفته مىشود كه مشروعيت يا ممنوعيت آن روشن نيست.
با توجه به سخن رسول خدا صلى الله عليهوآله كه فرمود:
«إِنَّ لِكُلِّ مَلِكٍ حِمىً، وَ حِمَى اللَّهِ فِى الْارْضِ مَحارِمُهُ»[١]
هر پادشاهى قرقگاهى دارد، و قرقگاه خدا در زمين محرّمات اوست.
بايد گفت كارهاى حرام مانند منطقه ممنوعهاى است كه ورود به آن نافرمانى و شكستن قرق الهى محسوب مىشود، و در به دست آوردن روزى هم دادوستدهاى حرام، قرق ومرز است كه بايد محترم شمرده شود. درآمدى هم كه از راه دادوستدهاى حرام به دست مىآيد، نامشروع و غيرقابل مصرف است.
عنوان كلى اين بحث درمتون اسلامى «سُحْت» و مصرف آن «أَكْل سُحت» يعنى خوردن مال حرام است. مراد از خوردن مال حرام، مطلق است، خواه به مصرف خوردن
[١] - نهج الفصاحه، ص ١٢، ح ٦٥.