اخلاق اقتصادى - الهام نیا؛ وفا؛ مقدس نیا - الصفحة ٢٦ - ج - عزت نفس
«لاتَدَعْ طَلَبَ الرِّزْقِ مِنْ حِلِّهِ، فَانَّهُ عَوْنٌ لَكَ عَلى دينِكَ»[١]
طلب رزق از راه حلال را ترك نكن، چون كمك خوبى براى دين توست.
تنبلى، كاهلى، فقر و بى چيزى نيز، مانع تكامل مادّى ومعنوى و باعث گرفتاريهاى اخلاقى مىشود. امام باقر عليهالسّلام مىفرمايد:
«الْكَسَلُ يَضُرُّ بِالدّينِ وَالدُّنْيا»[٢] تنبلى به دين و دنياى انسان، ضرر مىرساند.
ج- عزّت نفس
عزّت و شرافت هر فردى در گرو كار و تلاش اوست. زراره مىگويد:
مردى به حضور امام صادق (ع) آمد و عرض كرد: من با دستم نمىتوانم كارى انجام دهم، ازعهده تجارت هم بر نمىآيم. ومحروم ونيازمندم. امام (ع) فرمود:
با سرت باربرى كن تا از مردم بى نياز باشى.[٣]
امام رضا (ع) به مصادف مىفرمايد:
«اغْدُ الى عِزِّكَ، اعْنِى السُّوقَ»[٤] بامداد به سوى عزّتت يعنى بازار بشتاب.
بنابراين كار و كوشش، كه خود ممدوح و پسنديده است، اثر مستقيم بر مسائل مادّى، روحيه واخلاق انسان دارد وهر چه كسب و كار، شريفتر وبا ارزشتر باشد، ارزش اخلاقى فرد را افزون مىكند.
آنچه در اين درس آمد، تنها براى يادآورى و اثبات مطلب بود و گرنه تحليل و بررسى آثار كار وتلاش براخلاق فردى يا اجتماعى، مجال بيشترى مىطلبد.
[١] - امالى، شيخ طوسى، ج ١، ص ١٩٦، داورى قم.
[٢] - تحف العقول، ص ٢١٩.
[٣] - محجّة البيضا، ج ٣، ص ١٤٣.
[٤] - وسائل الشيعه، ج ١٢، ص ٤.