اخلاق اقتصادى - الهام نیا؛ وفا؛ مقدس نیا - الصفحة ٩٤ - ج - بى نيازى وآزادگى

و همچنين مى‌فرمايد:

بالْقِناعَةِ يَكُونُ الْعِزُّ»[١]

به كمك قناعت، عزّت نفس به دست مى‌آيد.

ج- بى نيازى وآزادگى‌

نيازمند ديگران نبودن و داشتن آزادى، دو صفت از صفت‌هاى برجسته انسانى است كه به وسيله اكتفانمودن به اندك به دست مى‌آيد.

پيامبراكرم ٦ فرمود:

«مَنْ قَنَعَ بِما رَزَقَهُ‌اللَّهُ فَهُوَ مِنْ أَغْنَى النَّاسِ»[٢]

هركس به آنچه خدا روزى او كرده قناعت كند از بى نيازترين مردم است.

باز مى فرمايد:

«عِزُّ الْمُؤْمِنِ اسْتِغْناؤُهُ عَنِ‌النَّاسِ وَ فىِ الْقَناعَةِ الْحُرِّيَةُ وَ العِزُّ»[٣]

عزّت مؤمن در بى نيازيش از مردم است و آزادگى و عزّت نفس در قناعت نهفته است.

اميرمؤمنان ٧ نيز مى فرمايد:

«الْعَبْدُ حُرٌّ ما قَنَعَ، الْحُرُّ عَبْدٌ ما طَمَعَ»[٤]

بنده، آزاد است اگر قانع باشد، و آزاد، بنده است اگرقانع نباشد.

قناعت كن اى نفس بر اندكى‌

كه سلطان و درويش بينى يكى‌

چرا پيش خسرو بخواهش روى‌

چو يك سو نهادى طمع، خسروى‌[٥]

[١] - همان مدرك، ص ٢١٤.

[٢] - تحف العقول، ص ١٥، اميركبير.

[٣] - مجموعه ورّام، ص ١٦٩.

[٤] - غررالحكم، ج ١، ص ١١٣.

[٥] - كليات سعدى، ص ٣٣٤، اميركبير.