اخلاق اقتصادى - الهام نیا؛ وفا؛ مقدس نیا - الصفحة ٤٨ - ب - بدون منت

أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ»[١]

كسانى كه اموال خود را در راه خدا انفاق مى‌كنند و سپس به دنبال انفاقى كه كرده‌اند، منّت نمى‌گذارند و آزارى نمى‌رسانند، پاداش آنها نزد پروردگارشان (محفوظ) است، ونه ترسى دارند و نه غمگين مى‌شوند.

در روايات معصومين : نيز سفارش شده كه بخشش، انفاق واداى حقوق مالى با ملايمت، مؤدّبانه و به دور از منّت و اذيت باشد. به عنوان نمونه به دو حديث زيراشاره مى‌كنيم: پيامبر اكرم ٦ فرمود:

وقتى نيازمندى، از شما چيزى خواست، گفتار او را قطع نكنيد تا تمام مقصود خود را شرح دهد، سپس با وقار، ادب وملايمت به او پاسخ گوييد. يا چيزى كه درتوان داريد دراختيار او بگذاريد، و يا به طرز شايسته‌اى او را باز گردانيد.[٢]

على ٧ فرمود:

«ابْدُلْ مَعْرُوفَكَ وَكُفَّ أَذاكَ»[٣]

نيكى و احسان خود را بذل كن و اذيت وآزار خود را (ازمردم) بازدار.

بنابراين، براى حفظ شخصيت گيرنده حقوق مالى، لازم است اين اصل اخلاقى رعايت شود تا با دادن دستمايه‌اى اندك، شخصيت او خدشه دار نگردد.

در روايتى آمده است كه امام صادق ٧ به اسحاق بن عمّار فرمود:

وقتى هنگام اداى زكات مالت مى‌شود چه مى‌كنى؟ گفت: فقرا را خبر مى‌كنم مى‌آيند درخانه‌ام و مى‌گيرند. امام سه بار فرمود: «اتق اللّه» ازخدا بترس و مؤمن را ذليل نكن.[٤]

يعنى چرا خبر مى‌كنى درخانه‌ات بيايند، برو درخانه آنها بده.

[١] - بقره، آيه ٢٦٢.

[٢] - نورالثقلين، ج ١، ص ٢٨٣.

[٣] - شرح غررالحكم، ج ٢، ص ١٧٥.

[٤] - وسايل الشيعه، ج ٦، ص ٢١٩.