١ . وحی را کامل و دقیق دریافت کنند که چنین امری به آمادگی تمام نیاز دارد. از این رو، خداوند خود فرستادگان الهی را بر می گزیند، و قرآن از آن آشکارا سخن گفته است :

الله أعلم حیث یجعل رسالتَه ; [١]

خدا آگاه تر است رسالت خویش را کجا قرار دهد.

والله یَجتبی مِن رُسلهِ مَن یشاء ; [٢]

خداوند از فرستادگانش هر که را بخواهد بر می گزیند.

٢ . رسالت الهی را به بشر برسانند. ابلاغ چنین رسالتی به داشتن صلاحیّت کامل بستگی دارد، و این شایستگی مبتنی بر آگاهی لازم از جزئیات، اهدافِ رسالت و مصونیّت از اشتباه است :

کان الناس اُمةً واحدةً فَبَعَث الله النبیّین مبشّرین ومنذرین وأنزل معهم الکتاب بالحق لیَحکم بین الناس فیما اختلفوا فیه ; [٣]

مردم در آغاز، یک دسته بودند، خداوند پیامبران را برانگیخت تا مردم را مژده و بیم دهند و کتاب آسمانی را که به سوی حق دعوت می کرد، با آن ها نازل نمود تا در اختلافاتی که بین مردم وجود داشت، میانشان داوری کنند.

٣ . امتی وفادار و پایبند به رسالت الهی به وجود آورند و آنان را برای حمایت از رهبر، آماده سازند. قرآن با کاربرد دو واژه «تربیت» و «تعلیم» این مسئولیّتِ مهم را به شکلی رسا اعلام می دارد:

یزکّیهم ویعلّمهم الکتاب والحکمة ; [٤]

آنان را تزکیه می کند و به آن ها کتاب (قرآن) و حکمت می آموزد.

تزکیه، یعنی تربیت به سوی کمالِ در خورِآدمی که این تربیت به الگوی شایسته ای نیاز دارد که از تمام عناصر کمال بهره مند باشد:

لقد کان لکم فی رسول الله اُسوةٌ حسنةٌ ; [٥]

رسول خدا به یقین برای شما الگو و سرمشق نیکویی بود.

٤ . رسالت خویش را از انحراف و گمراهی و تحریف پاس دارد. چنین امری به شایستگی علمی و معنوی نیازمند است که از آن به «عصمت» تعبیر می کنند.

٥ . در اجرای اهداف معنوی رسالت و تحکیم ارزش های اخلاقی در جان و روان انسان ها و ارکان جوامع بشری بکوشد و این عمل تنها در چهارچوب دستورات الهی و با اجرای قوانین دینی میسّر است و جز با بنای نهادی سیاسی بر اساس ارزش های الهی تحقق پذیر نیست. اجرای این طرح ها و قوانین، رهبری فرزانه، بسیار شجاع، فوق العاده مقاوم، آگاه به روحیّاتِ طبقاتِ مختلف جامعه و جریان های فکری، سیاسی و اجتماعی و قوانین مربوط به اداره و تربیت و راه و رسم زندگی، می طلبد. موارد یاد شده که می توان آن ها را به صلاحیّت های علمی تعبیر کرد، افزون بر عصمتی است که آن را صلاحیّت معنوی می نامیم.

[١] انعام/ ١٢٤.

[٢] آل عمران/ ١٧٩.

[٣] بقره/ ٢١٣.

[٤] جمعه/ ٢.

[٥] احزاب/ ٢١.