پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٥٠ - علایم حتمی و علایم غیر حتمی
قسمت پنجم
بخش نخست : علایم ظهور امام مهدی(علیه السلام)
نکاتی در باره علایم ظهور
در بحث پیرامون تکالیف مؤمنان در عصر غیبت امام - عجّل الله فرجه - دانستیم که احادیث مبارک، مؤمنان را به انتظار ظهور و آمادگی دائم برای آن فرمان می دهد و این یک تکلیف تربیتی است تا آنان را در راه تحصیل استعداد لازم و مستمر برای یاری آن حضرت در وقت ظهور به کوشش وا دارد.
اما روایات در کنار این فرمان اکید، مجموعه ای از رویدادها را به عنوان علامت ظهور امام زمان(علیه السلام)نقل کرده اند تا مؤمنان به واسطه این علامت ها برای استحکام اعتقادی و تسریع در آمادگی برای یاری آن حضرت و مشارکت در انجام مأموریت بزرگ اصلاحی ایشان، هدایت شوند.
جمع میان این دو دسته از روایات این است که امر به انتظار و آمادگی در همه احوال، مستند به امکان ظهور در هر وقتی است که خداوند متعال اراده فرماید و وقتی پای اراده الهی به میان می آید ممکن است وقوع این علایم زودتر از موقع انجام شود یا حتی بعضی از آن ها به مقتضای حکمت ربانی در تدبیر امور بندگان لغو گردد. چرا که مثلاً ممکن است خداوند متعال صدق مدعای آنان را در آمادگی برای یاری آن حضرت بداند، یا این که مراد از انتظار فوری ظهور انتظار وقوع همین علایم حتمی ذکر شده در روایات باشد. زیرا وقوع این علایم، خود به منزله اعلان ظهور امام(علیه السلام)است. پیشتر در بحث از وظیفه انتظار اشاره دیگری نیز به این قضیه داشتیم.
با این شیوه هم نتایج و ثمرات مورد نظر از امر به وجوب آمادگی همیشگی برای ظهور حضرت مهدی ـ که خداوند فرجش را نزدیک گرداند ـ حاصل شده و هم نتایج مورد نظر از بیان علایم ظهور آن حضرت حاصل می شود که تسریع در آمادگی مؤمنان و در موارد خاص عمل به واجباتی باشد که برای بعضی از علایم خاص در نظر گرفته شده است.
علایم حتمی و علایم غیر حتمی
احادیث شریف، علایم ظهور امام زمان - عجّل الله فرجه - را به دو قسمت اصلی تقسیم می کند.
قسمت اول، علایمی است که حتماً به وقوع خواهد پیوست.