این حدیث شریف همچنین بر این نکته تأکید دارد که این پیشوایان دوازده گانه به فرمان خداوند متعال به پا خواهند خواست و جانشینی پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله)را در یک خط واحد و منسجم به انجام رسانده و وصایت آن حضرت را در پاسداری از شریعتش تا روز قیامت در خطی مستمر بر عهده دارند. و این مطلبی است که به هیچ وجه با تاریخ خلافت هیچ کدام از خلفایی که در طول تاریخ عملا حکومت دولت اسلام را در دست گرفته اند مطابق نمی باشد. به همین دلیل، همه کسانی که با غفلت ورزیدن از نشانه های موجود در خود این دو حدیث، سعی کرده اند مصادیق ائمه دوازده گانه را در میان کسانی که بعد از پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله)از هر راهی به حکومت رسیده اند، بیابند، در وادی هایی حیرت انگیز سرگردان شده، از ارائه مصداق معقولی که با نشانه های دو حدیث شریف یا آنچه در تاریخ واقع شده جور بیاید ناتوان مانده اند. در نتیجه آرا و نظریات آنان متعدد شده، دست به کار انجام تأویل های بیهوده در مضامین احادیث شریف شده اند. که این کار کاملا با هدف پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله)از معرفی این «امت قائم به امر خدا» به مسلمانان که همانا راهنمایی مردم به سوی آنان و دعوت از مردم برای تمسک جستن به ایشان است در تعارض می باشد.

چه ارتباطی در راه، روش، سمبل دین حق بودن و جانشینی واقعی رسول خدا(صلی الله علیه وآله)میان حضرت علی(علیه السلام)و معاویه یا میان حضرت امام حسین(علیه السلام)و یزید وجود دارد؟ تا همه آن ها را از جانشینان پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله)و مصداق ائمه دوازده گانه ای بدانیم که دین خدا به وسیله آنان برپا می شود؟ چگونه می توان کلام پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله)را در توصیف امت پیروزمندِ برپا دارنده دین خدا، یا پیشوایان دوازده گانه ای که آنان را همواره بر حق و قیام کننده به فرمان خدا و جانشینان به حق رسول خدا خوانده است، بر امثال یزید بن معاویه و عبدالملک بن مروان تطبیق کرد که سیره و روش زندگی آنان بهترین شاهد است که آنان دورترین مردم از دانش دینی و سیره رسول خدا(صلی الله علیه وآله)بوده اند.

حال به بعضی از مصادیق ائمه دوازده گانه که توسط دانشمندان مسلمان ارائه شده است توجه کنید. البته با ذکر این نکته که آنان تنها در صدد تهیه لیستی بوده اند که از نظر زمانی اتصال زنجیره آن محفوظ باشد اما به سایر صفات و شرایط توجه نکرده اند. مضافاً به این که آنان از این نکته اساسی نیز غفلت کرده اند که احادیث شریف صراحتاً بر رسیدن زنجیره این خلفا تا روز قیامت تأکید کرده است. چرا که مصادیق ارائه شده توسط آنان حد اکثر تا پایان دوره امویان ادامه می یابد[١]!

اما آن دسته از دانشمندان که کوشیده اند در مرتب کردن دوازده پیشوا صفات دیگر را نیز در نظر بگیرند از نکته مهم اتصال و به هم پیوستگی آنان غفلت ورزیده اند و خلفای بعد از معاویه را تا عمر بن عبدالعزیز وانهاده اند تا وی را به عنوان امام پنجم یا ششم معرفی کنند سپس خلفای پس از او را وانهاده اند تا در میان خلفای اموی یا عباسی کسی را پیدا کنند که به نظر آن ها به صفات ذکر شده در حدیث شریف نزدیکتر باشد تازه بعد از همه این اقدامات نتوانسته اند عدد دوازده را کامل کنند. سیوطی که از این دسته دانشمندان است)پس از ساختن یک لیست ده نفره(می گوید: دو نفر دیگر باقی می مانند که همه در انتظارشان هستند یکی مهدی موعود و دیگری که کسی او را نمی شناسد[٢]!!

[١] این نظریه علیرغم این که «ابن باز» در تعلیقه ای که بر سخن «شیخ عبدالمحسن العباد» در باره مهدی موعود کرده آن را ترجیح داده، ضعیفترین نظریه موجود ودورترین آن ها از مضمون حدیث شریف می باشد) ر.ک: مجله «الجامعة الاسلامیة» سال اول شماره سوم، ذی القعده ١٣٨٨ هـق.

[٢] این نظریه قابل قبولتر از نظریات دیگر است، ر.ک: شیخ محمود ابو ریّة، اضواء علی السنة المحمدیة/ ٢١٢، و شیخ لطف الله صافی، منتخب الاثر: پاورقی در بررسی این نظریات و شیخ محمد حسن مظفر، دلائل الصدق ٢ / ٣١٥ به بعد، و حکیم صدر الدین شیرازی، شرح اصول کافی/ ٤٦٣ - ٤٧٠ از چاپ سنگی.