«وَالحَمْدُ لله عَلَى مَا عَرّفَنَا مِنْ نَفْسِهِ، وَ أَلْهَمَنَا مِنْ شُكْرِهِ، وَ فَتَحَ لَنَا مِنْ أَبْوَابِ الْعِلْمِ بِرُبُوبِيّتِهِ، وَدَلّنَا عَلَيْهِ مِنَ الْإِخْلَاصِ لَهُ فِي تَوْحِيدِهِ، وَجَنّبَنَا مِنَ الإِلحَادِ وَالشّكِّ فِي أَمْرِهِ».

و حمد خداى را بر آنچه از خود به ما شناسانده، و بر آنچه از شكرش به ما الهام فرموده، و بر آن درهاى دانش كه به پروردگاريش بر ما گشوده، و بر اخلاص‌ورزى در توحيد و يگانگى‌اش ما را راه نموده، و از الحاد و شك در امر خود به دور داشته است.

و در بخشى ديگر از همين دعا مى‌فرمايد:

«وَالحَمْدُ لله الَّذِي لَوْ حَبَسَ عَنْ عِبَادِهِ مَعْرِفَةَ حَمْدِهِ عَلَى مَا أَبْلَاهُمْ مِنْ مِنَنِهِ الْمُتَتَابِعَةِ، وَأَسْبَغَ عَلَيْهِمْ مِنْ نِعَمِهِ الْمُتَظَاهِرَةِ، لَتَصَرَّفُوا فِي مِنَنِهِ فَلَمْ يَحْمَدُوهُ، وَتَوَسَّعُوا فِي رِزْقِهِ فَلَمْ يَشْكُرُوهُ. وَ لَوْ كَانُوا كَذَلِكَ لَخَرَجُوا مِنْ حُدُودِ الْإِنْسَانِيَّةِ إِلَى حَدِّ الْبَهِيمِيَّةِ فَكَانُوا كَمَا وَصَفَ فِي مُحْكَمِ كِتَابِهِ: إِنْ هُمْ إِلَّا كَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ سَبِيلًا[١].

و سپاس خداى را كه اگر معرفت حمد خويش را از بندگان خود در برابر عطاياى پياپى‌اى كه به آنان داده و نعمت‌هاى پيوسته‌اى كه بر ايشان كامل ساخته، دريغ مى‌داشت، در نعمت‌هايش تصرف مى‌كردند و سپاس نمى‌گزاردند و از روزى‌هايش بهره مى‌بردند و شكر نمى‌كردند، و اگر چنين مى‌بودند از حدود انسانيت به مرز بهيميت فرو مى‌افتادند، و چنان مى‌بودند كه در كتاب محكم خود وصف كرده است: «ايشان جز مانند چارپايان نيستند؛ بلكه خود گمراه‌ترند».

[١] . سوره فرقان: ٤٤.