قانون احوال شخصيه شيعه
(١)
مقدمه
٣ ص
(٢)
سرنوشت تصويت قانون احوال شخصيه شيعه
٣ ص
(٣)
موانع نكاح
١١ ص
(٤)
موانع نكاح به سبب قرابت سببى
١١ ص
(٥)
فصل ششم انحلال عقد نكاح ماده يكصد و بيست و ششم
٢٠ ص
(٦)
تعريف وقف
٢٦ ص
(٧)
قانون احوال شخصيه اهل تشيع
٢٨ ص
(٨)
بخش اول اهليت و شخصيت
٢٨ ص
(٩)
فصل اول احكام عمومى
٢٨ ص
(١٠)
فصل دوم اهليت
٢٨ ص
(١١)
تعريف و اقسام اهليت
٢٨ ص
(١٢)
سلب اهليت تملك
٢٨ ص
(١٣)
اهليت و حقوق حمل و جنين
٢٩ ص
(١٤)
حقوق ميت
٢٩ ص
(١٥)
رشد
٢٩ ص
(١٦)
فصل سوم غايب
٣٠ ص
(١٧)
تعريف شخص غايب
٣٠ ص
(١٨)
غايب معلوم الحيات و مجهول الحيات
٣٠ ص
(١٩)
حفظ و نظارت اموال غايب
٣٠ ص
(٢٠)
شرايط امين
٣٠ ص
(٢١)
انواع ناظر
٣١ ص
(٢٢)
مكلفيت امين
٣١ ص
(٢٣)
عزل امين و ناظر
٣٢ ص
(٢٤)
ختم وظيفه امين و ناظر
٣٢ ص
(٢٥)
شرايط مرگ حكمى
٣٢ ص
(٢٦)
آثار مرگ حكمى
٣٣ ص
(٢٧)
معلوم شدن موت يا حيات غياب، بعد از صدور حكم مرگ
٣٣ ص
(٢٨)
نفقه زوجه غايب
٣٣ ص
(٢٩)
نكاح دوم زوجه و نفقه او
٣٤ ص
(٣٠)
رجعى بودن طلاق محكمه
٣٤ ص
(٣١)
خبر مرگ طبيعى
٣٤ ص
(٣٢)
فوت زوجه در اثناء عده وفات
٣٤ ص
(٣٣)
عدم صلاحيت وكيل قانونى
٣٤ ص
(٣٤)
فصل چهارم حجر
٣٥ ص
(٣٥)
تعريف و اقسام حجر
٣٥ ص
(٣٦)
اسباب حجر
٣٥ ص
(٣٧)
سن رشد
٣٥ ص
(٣٨)
مجنون
٣٥ ص
(٣٩)
سفيه
٣٦ ص
(٤٠)
مفلس
٣٦ ص
(٤١)
تصرفات مفلس بعد از صدور حكم
٣٦ ص
(٤٢)
اقرار مفلس
٣٦ ص
(٤٣)
فروش اموال مفلس توسط محكمه
٣٧ ص
(٤٤)
حق تقدم طلب كاران
٣٧ ص
(٤٥)
عدم حبس مفلس
٣٧ ص
(٤٦)
حكم به حجر
٣٧ ص
(٤٧)
تصرفات سفيه قبل از صدور حكم
٣٧ ص
(٤٨)
تصرفات مالى صغير مميز و سفيه
٣٨ ص
(٤٩)
ضمان محجورين
٣٨ ص
(٥٠)
زايل نمودن عقل به طور عمدى
٣٨ ص
(٥١)
فصل پنجم ولايت
٣٨ ص
(٥٢)
تعريف و اقسام ولايت
٣٨ ص
(٥٣)
اشخاص تحت ولايت خاص
٣٩ ص
(٥٤)
ولايت پدر و جد پدرى
٣٩ ص
(٥٥)
شرايط ولى خاص
٣٩ ص
(٥٦)
اختيارات وصى
٣٩ ص
(٥٧)
صلاحيت محكمه در نصب امين
٣٩ ص
(٥٨)
موارد سقوط ولايت ولى خاص
٤٠ ص
(٥٩)
اداره اموال محجور قبل از تعيين قيم
٤٠ ص
(٦٠)
تعيين ناظر و قيم
٤٠ ص
(٦١)
شرايط قيم
٤١ ص
(٦٢)
نصب زن به عنوان قيم
٤١ ص
(٦٣)
اختيار قيم در رد يا قبول قيمومت
٤١ ص
(٦٤)
عزل قيم
٤١ ص
(٦٥)
صلاحيت ولى
٤١ ص
(٦٦)
صلاحيت ولى انتصابى
٤١ ص
(٦٧)
وظايف ولى
٤٢ ص
(٦٨)
رعايت وظايف امين توسط ولى
٤٢ ص
(٦٩)
اذن اشتغال كار به مولى عليه
٤٢ ص
(٧٠)
مسؤوليت ولى
٤٢ ص
(٧١)
شكايات از ولى
٤٣ ص
(٧٢)
تبرع مال به مولى عليه
٤٣ ص
(٧٣)
حق الزحمه ولى از اموال مولى عليه
٤٣ ص
(٧٤)
رفع حجر بعد از حصول رشد
٤٣ ص
(٧٥)
ولى حمل
٤٣ ص
(٧٦)
مساعدت حقوقى
٤٤ ص
(٧٧)
بخش دوم خانواده
٤٥ ص
(٧٨)
فصل اول قرابت
٤٥ ص
(٧٩)
اقسام قرابت
٤٥ ص
(٨٠)
قرابت نسبى
٤٥ ص
(٨١)
قرابت رضاعى
٤٦ ص
(٨٢)
قرابت سببى
٤٦ ص
(٨٣)
محاسبه درجه قرابت نسبى
٤٦ ص
(٨٤)
محاسبه درجه قرابت رضاعى
٤٦ ص
(٨٥)
محاسبه درجه قرابت سببى
٤٦ ص
(٨٦)
فصل دوم خواستگارى و نامزدى
٤٦ ص
(٨٧)
خواستگارى
٤٦ ص
(٨٨)
نامزدى
٤٦ ص
(٨٩)
تعهد ازدواج
٤٦ ص
(٩٠)
ديد و بازديد نامزدان
٤٧ ص
(٩١)
پرداخت مخارج نامزدى
٤٧ ص
(٩٢)
مطالبه عين يا مثل هدايا
٤٧ ص
(٩٣)
مبادله عكس و نامه ها
٤٧ ص
(٩٤)
فصل سوم موانع نكاح
٤٨ ص
(٩٥)
موانع نكاح به سبب قرابت نسبى و سببى
٤٨ ص
(٩٦)
موانع نكاح به سبب قرابت رضاعى
٤٨ ص
(٩٧)
اركان قرابت رضاعى
٤٨ ص
(٩٨)
موارد ثبوت رضاع
٤٩ ص
(٩٩)
جمع بين خواهر
٤٩ ص
(١٠٠)
حالات منع ازدواج مجدد
٤٩ ص
(١٠١)
شوهر دار بودن يا معتده بودن زن
٥٠ ص
(١٠٢)
لعان و قذف
٥٠ ص
(١٠٣)
زنا وطى به شبه
٥٠ ص
(١٠٤)
سه طلاق و نه طلاق
٥٠ ص
(١٠٥)
كفر
٥١ ص
(١٠٦)
لواط
٥١ ص
(١٠٧)
فصل چهارم شرايط صحت عقد نكاح
٥١ ص
(١٠٨)
سن ازدواج
٥١ ص
(١٠٩)
نفاذ نكاح باكره
٥٢ ص
(١١٠)
نكاح مجنون
٥٢ ص
(١١١)
نكاح سفيه
٥٢ ص
(١١٢)
قصد و رضاى طرفين
٥٢ ص
(١١٣)
الفاظ عقد نكاح
٥٢ ص
(١١٤)
وكالت در عقد نكاح
٥٣ ص
(١١٥)
اختلاف در جنسيت
٥٣ ص
(١١٦)
تعيين طرفين عقد نكاح
٥٣ ص
(١١٧)
منجز بودن عقد نكاح
٥٤ ص
(١١٨)
فصل پنجم آثار عقد نكاح
٥٤ ص
(١١٩)
تعريف و اقسام مهر
٥٤ ص
(١٢٠)
شرايط مال موضوع مهر
٥٤ ص
(١٢١)
مالكيت مهر
٥٥ ص
(١٢٢)
تعيين مهر در ضمن عقد نكاح
٥٥ ص
(١٢٣)
حالات افزايش و تنزل مهر
٥٦ ص
(١٢٤)
ابرا ذمه زوج از مهر
٥٦ ص
(١٢٥)
حالات استحقاق مهر
٥٦ ص
(١٢٦)
عدم تعيين مهر در ضمن عقد
٥٦ ص
(١٢٧)
شرط عدم مهر المسمى در ضمن عقد
٥٧ ص
(١٢٨)
تفويض تعيين مهر
٥٧ ص
(١٢٩)
اختلاف ناشى از مهر
٥٧ ص
(١٣٠)
پرداخت مهريه از طرف وكيل
٥٨ ص
(١٣١)
اختلاف تعيين و قبض مهر
٥٨ ص
(١٣٢)
ذكر مال ديگر به جاى مهر تعيين شده
٥٨ ص
(١٣٣)
موارد لزوم مهر المثل
٥٨ ص
(١٣٤)
نحوه پرداخت مهريه
٥٩ ص
(١٣٥)
نفقه
٥٩ ص
(١٣٦)
جهيزيه
٥٩ ص
(١٣٧)
تكاليف مشترك زوجين
٦٠ ص
(١٣٨)
حقوق متقابل زوجين
٦٠ ص
(١٣٩)
شروط ضمن عقد
٦٠ ص
(١٤٠)
اختلاف ناشى از عقد نكاح
٦١ ص
(١٤١)
فصل ششم انحلال عقد نكاح
٦١ ص
(١٤٢)
حالات انحلال عقد نكاح
٦١ ص
(١٤٣)
فسخ
٦١ ص
(١٤٤)
فسخ به سبب عيب زوج
٦٢ ص
(١٤٥)
فسخ به سبب عيب زوجه
٦٢ ص
(١٤٦)
زمان حق فسخ
٦٢ ص
(١٤٧)
تخلف از شرط
٦٣ ص
(١٤٨)
تدليس
٦٣ ص
(١٤٩)
انفساخ عقد نكاح
٦٣ ص
(١٥٠)
تغيير جنسيت
٦٤ ص
(١٥١)
آثار مرتب بر ارتداد
٦٤ ص
(١٥٢)
لعان
٦٤ ص
(١٥٣)
طرز اجراى لعان
٦٥ ص
(١٥٤)
آثار مرتب بر لعان
٦٥ ص
(١٥٥)
فسخ نكاح به سبب رضاع
٦٥ ص
(١٥٦)
طلاق
٦٥ ص
(١٥٧)
طلاق توسط محكمه
٦٥ ص
(١٥٨)
اركان صحت طلاق
٦٦ ص
(١٥٩)
صيغه طلاق
٦٦ ص
(١٦٠)
شرايط طلاق دهنده
٦٧ ص
(١٦١)
شرايط مطلقه
٦٧ ص
(١٦٢)
شهود
٦٨ ص
(١٦٣)
اقسام طلاق
٦٨ ص
(١٦٤)
طلاق بائن
٦٨ ص
(١٦٥)
طلاق خلع
٦٨ ص
(١٦٦)
صيغه طلاق خلع
٦٩ ص
(١٦٧)
طلاق مبارات
٦٩ ص
(١٦٨)
طلاق رجعى
٧٠ ص
(١٦٩)
شرايط رجوع زوج در طلاق رجعى
٧٠ ص
(١٧٠)
اختلافات ناشى از طلاق
٧٠ ص
(١٧١)
انحلال نكاح به سبب فوت
٧١ ص
(١٧٢)
عده طلاق و فسخ و انفساخ
٧١ ص
(١٧٣)
عده زوجه زوج مفقود الخبر
٧١ ص
(١٧٤)
عده وطى به شبهه
٧٢ ص
(١٧٥)
عده وفات
٧٢ ص
(١٧٦)
ادعاى سهم و حق الزحمه زوجه
٧٢ ص
(١٧٧)
فصل هفتم نفقه
٧٣ ص
(١٧٨)
تعريف و موجبات نفقه
٧٣ ص
(١٧٩)
نفقه زوجه
٧٣ ص
(١٨٠)
پرداخت نفقه زوجه
٧٣ ص
(١٨١)
مسكن زوجه
٧٤ ص
(١٨٢)
نفقه اقارب
٧٤ ص
(١٨٣)
مصارف تداوى و ازدواج و ديون اقارب
٧٥ ص
(١٨٤)
ملاك تعيين نفقه
٧٥ ص
(١٨٥)
ابراء نفقه
٧٦ ص
(١٨٦)
تلف شدن نفقه
٧٦ ص
(١٨٧)
وجوب كفائى نفقه
٧٦ ص
(١٨٨)
اختلاف ناشى از نفقه
٧٦ ص
(١٨٩)
انفاق عين نيازمندى
٧٦ ص
(١٩٠)
فصل هشتم اولاد
٧٧ ص
(١٩١)
نسب
٧٧ ص
(١٩٢)
تركيب نطفه
٧٧ ص
(١٩٣)
طفل حاصل از وطى به شبهه يا نكاح فاسد و يا زنا
٧٧ ص
(١٩٤)
اثبات نسب
٧٨ ص
(١٩٥)
نفى ولد
٧٩ ص
(١٩٦)
حضانت
٧٩ ص
(١٩٧)
موانع حضانت
٨٠ ص
(١٩٨)
ثبت وقايع ازدواج
٨١ ص
(١٩٩)
بخش سوم احكام وصيت، ارث، وقف هبه
٨٢ ص
(٢٠٠)
فصل اول وصيت
٨٢ ص
(٢٠١)
تعريف و اقسام وصيت
٨٢ ص
(٢٠٢)
طرز وصيت
٨٢ ص
(٢٠٣)
اركان وصيت
٨٢ ص
(٢٠٤)
شرايط صحت وصيت
٨٢ ص
(٢٠٥)
وصيت تمليكى
٨٣ ص
(٢٠٦)
وصيت عهدى
٨٤ ص
(٢٠٧)
شرايط وصى
٨٥ ص
(٢٠٨)
تعيين ناظر و امين
٨٦ ص
(٢٠٩)
مصارف نگهدارى اموال موصى به
٨٦ ص
(٢١٠)
رجوع از وصيت
٨٦ ص
(٢١١)
دو وصيت متناقض
٨٦ ص
(٢١٢)
تعيين ثلث و پرداخت واجبات شرعى از اصل تركه
٨٦ ص
(٢١٣)
اثبات وصيت
٨٧ ص
(٢١٤)
ماده يكصد و نود و سوم
٨٧ ص
(٢١٥)
فصل دوم ارث
٨٧ ص
(٢١٦)
تعريف ارث و تركه
٨٧ ص
(٢١٧)
ماده يكصد و نود و چهارم
٨٧ ص
(٢١٨)
اسباب ارث
٨٧ ص
(٢١٩)
ماده يكصد و نود و پنجم
٨٧ ص
(٢٢٠)
ديون واجبات و حقوق
٨٨ ص
(٢٢١)
شرايط تحقق ارث
٨٨ ص
(٢٢٢)
تركه بدون وارث
٨٩ ص
(٢٢٣)
حجب
٩٠ ص
(٢٢٤)
حاجب حرمانى
٩٠ ص
(٢٢٥)
حاجب نقصانى
٩٠ ص
(٢٢٦)
وارثان نسبى
٩١ ص
(٢٢٧)
وراثت به فرض و به قرابت
٩١ ص
(٢٢٨)
وراثت به فرض
٩١ ص
(٢٢٩)
ارث به فرض و به قرابت
٩٢ ص
(٢٣٠)
ارث قرابتى
٩٢ ص
(٢٣١)
سهم الارث طبقه اول
٩٢ ص
(٢٣٢)
سهم الارث بيشتر از تركه
٩٣ ص
(٢٣٣)
سهم الارث اقارب طبقه سوم
٩٥ ص
(٢٣٤)
وارثان سببى
٩٧ ص
(٢٣٥)
موانع ارث
٩٨ ص
(٢٣٦)
آثار قتل در ارث
٩٨ ص
(٢٣٧)
آثار كفر در ارث
٩٨ ص
(٢٣٨)
ارث به اساس قاعده للذكر مثل حظ الانثيين
٩٩ ص
(٢٣٩)
تساوى ارث
٩٩ ص
(٢٤٠)
رد تركه زايد
٩٩ ص
(٢٤١)
وارث قايم مقام
٩٩ ص
(٢٤٢)
ديه ميت
١٠٠ ص
(٢٤٣)
اموال اختصاصى به پسر بزرگتر
١٠٠ ص
(٢٤٤)
فصل سوم و انتفاع منافع
١٠٠ ص
(٢٤٥)
تعريف وقف
١٠٠ ص
(٢٤٦)
اركان وقف
١٠٠ ص
(٢٤٧)
اقسام وقف به اعتبار موقوف عليهم
١٠١ ص
(٢٤٨)
شرايط وقف
١٠١ ص
(٢٤٩)
شرايط مال مورد وقف
١٠١ ص
(٢٥٠)
اداره وقف
١٠٢ ص
(٢٥١)
وظايف متولى وقف
١٠٣ ص
(٢٥٢)
حق التوليه و حق النظاره
١٠٣ ص
(٢٥٣)
عزل ناظر و متولى
١٠٣ ص
(٢٥٤)
خاتمه وقف
١٠٤ ص
(٢٥٥)
استيقاء منافع
١٠٤ ص
(٢٥٦)
فصل چهارم هبه
١٠٥ ص
(٢٥٧)
تعريف و اركان هبه
١٠٥ ص
(٢٥٨)
شرايط صحت هبه
١٠٥ ص
(٢٥٩)
شرايط عين موهوبه
١٠٦ ص
(٢٦٠)
رجوع از هبه
١٠٦ ص

قانون احوال شخصيه شيعه - مقدمه از محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٧ - سرنوشت تصويت قانون احوال شخصيه شيعه

به هر حال قانون احوال شخصيه شيعه پس از اين دست‌بردها دوباره به كابينه رفت و سپس به وزارت عدليه رفت كه در جريده رسمى نشر گرديد كه در ٥/ ٥/ ٨٨ در هفت هزار نسخه چاپ و نشر شد. هدف از تأليفات اين جزوه اين است كه تمام تفاوت‌ها (اعم از حذف مواد و تزييد مواد و تحريف جمله‌ها و كلمه‌ها و امثال اين‌ها) كه بين نسخه اصلى ما و نسخه رسمى وزارت عدليه وجود دارد[١]. براى علماى شيعه خصوصا آيندگانى كه از قضاياى سير تدوين و تقنين اين قانون بى‌اطلاع خواهند بود، بيان گردد، تا از جريان حال آگاه باشند و نيز دانشمندان آگاه به فقه خيال نكنند كه ما در تدوين احوال شخصيه شيعه عمدا يا جهلا مغاير فقه جعفرى نظر داده‌ايم و يا از روى انفعال نفسى در مقابل تهاجم فرهنگ بيگانه به تبديل احكام شرعى خود راضى شده‌ايم، نعوذ بالله من ذلك كله.

امر داير بود بين اين كه از تصويب همه اين قانون صرف نظر كنيم و يا مقدار ممكن را در ظرف تاريك موجود بپذيريم و ضمنا موضوع را طى نوشتارى به آگاهى دانشمندان فعلى و آينده شيعه برسانيم، كه شق دوم را مهم‌تر يابيديم و آن را اختيار كرديم.

خصوصاً كه شق اول شايد مفيد واقع نمى‌شد؛ زيرا با فرض اعلان ما در تلويزيون كه قانون مذكور با تغييراتى كه به خاطر ارضاى خارجى‌ها و پيروان صديق آنان وارد آمده، به درد ما نمى‌خورد و ما از آن منصرف شده‌ايم حكومت ساكت نمى‌ماند، بلكه به احتمال قوى مقدار ديگرى از مواد را در اثر فشار مخالفان،- مايل به حذف آن بودند و در اثر اصرار اينجانب، باقى ماند- حذف شود و بدون رضاى ما رسميت آن اعلان مى‌گرديد كه از بد بدتر مى‌شد غرض عمده از نوشتن اين رساله اين بود كه قاضيان شيعه به موادى كه خلاف فقه شيعه يا فقه همه مذاهب اسلامى مى‌باشد، حتى المقدور عمل نكنند و طرفين دعوى را به حكم شرعى كه در اين رساله آمده است راضى سازند و الله ولى التوفيق.

ماده دوم فقره اول ص ١ و ٢

ستره محكمه جمهورى اسلامى افغانستان، با تعيين قضات شيعه واجد شرايط زمينه تطبيق اين قانون را فراهم مى‌سازد.

در ماده پنجم مسوده ما، چنين آمده بود: قاضيان شيعه كه از طرف ستره محكمه، مجريان اين قانون هستند، حتماً از يكى مجتهدين شيعه كه اجتهاد مطلق و عدالت او محرز باشد، اجازه قضا و تصرف‌


[١] . البته تغييراتى كه در احكام فقهى تفاوتى ايجاد ننموده، لازم به بيان نبوده و لذا متعرض آن‌ها نشديم و هر كسى طلب آن‌ها باشد به شماره ١٢ سال ١٣٨٥ مجله معرفت دينى شوراى علماى شيعه افغانستان مراجعه كنيم كه مسوده ما در اين شماره كاملًا ذكر گرديده است.