قانون احوال شخصيه شيعه - مقدمه از محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣٨ - تعريف و اقسام ولايت

تصرفات مالى صغير مميز و سفيه‌

ماده سى و هشتم:

١) تصرفات مالى صغير مميز و سفيه به طور مستقل غير نافذ بوده، تنها با اجازه ولى، وصى يا قيم آن‌ها نافذ مى‌گردد. سكوت ولى، وصى و قيم يا عدم اعلان ابطال آن بعد از اطلاع بر موضوع و امكان اعلام، اگر به منزله اذن باشد، موجب تنفيذ است.

٢) هر گاه تصرفات مستقلانه مالى صغير مميز و سفيه، متضمن تعهد نباشد، مانند حيازت مباحات و قبول هبه غير معوض، نافذ است، مگر قبض هبه، توسط ولى صغير، معتبر مى‌باشد.

ضمان محجورين‌

ماده سى و نهم:

١) شخصى كه مال خود را به هر عنوان در اختيار صغير يا مجنون قرار دهد و آن مال تلف شود، اشخاص مذكور ضامن نيستند.

٢) شخصى كه مال خود را نزد سفيه به امانت گذاشته باشد، سفيه حق تصرف مالكانه در آن را ندارد. در صورت تلف شدن مال به نزد سفيه، ضمان بر او لازم مى‌گردد.

٣) هر گاه صغير غير مميز يا مجنون، موجب خسارات به غير گردد، جبران خسارات از مال آن‌ها صورت مى‌گيرد. در صورتى كه ولى در نگهدارى ايشان تقصير داشته باشد، او مسئول جبران خسارات مى‌باشد.

٤) هرگاه صغير مميز، سفيه يا مجنون دوره‌اى در حال افاقه، موجب خسارت به غير گردد، مسئول جبران خسارت مى‌باشند.

زايل نمودن عقل به طور عمدى‌

ماده چهلم:

هر گاه شخص عمداً عقل خويش را زايل نمايد، اين عمل موجب رفع مسئوليت او نمى‌گردد.

فصل پنجم: ولايت‌

تعريف و اقسام ولايت‌

ماده چهل و يكم:

١) ولايت سلطه و اقتدارى است كه مطابق احكام اين قانون جهت انجام امور مربوط به غير در حدود معين به شخص داده مى‌شود و به شخص دارنده ولايت، ولى و به شخص موضوع ولايت، مولى عليه اطلاق مى‌گردد.

٢) ولايت به دو قسم دليل مى‌باشد:

١- ولايت عام: عبارت از ولايت قاضى مأذون در امور مربوط به شخص است كه فاقد اهليت باشد.

٢- ولايت خاص: عبارت از ولايت اشخاص خاص در امور مربوط به افراد معين بوده و به دو قسم ذيل مى‌باشد:

- ولايت قهرى: عبارت از ولايت پدر و جد پدرى بر مولى عليه بوده و نياز به انتصاب يا تنفيذ محكمه ندارد.