برگى ديگر از فعاليت‌هاى احزاب جهادى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣٠٣ - چالش هاى انسجام اسلامى

چالش‌هاى انسجام اسلامى‌

اول: تعصبات افراطى مهار نشده اهل علم و مذاهب، فى حدّ نفسه و قطع نظر از ملاحظات سياسى، دولت‌هاى داخلى و خارجى چالش بزرگى در برابر تقريب است. خصوصاً اگر نزاع روى افراد باشد نه اصول، چه در روانشناسى گفته‌اند كه افراد بيشتر ازاصول حساسيت بر انگيز است و اين موضوع تجربه هم شده است. مثلًا، در مورد عينيت صفات حق با ذات او زيادت آن‌ها كه اصل بسيار مهم است، شايد در طول تاريخ مذاهب، كسى سيلى نخورده باشد؛ ولى در موضوع افراد مورد اختلاف، هزاران نفر كشته شده است.

به‌هرحال افراط در محبت مذهب و رهبر آن، قهراً سبب توهين به مذاهب ديگر مى‌شود و نتيجه حتمى آن تنفر، دشمنى و درگيرى است كه از زندگانى مسالمت آميز به فرسنگ‌ها دور مى‌گردد تا چه رسد كه بين مسلمانان محبت و هم‌كارى در مشتركات پديد آيد. واقعيت تلخ اين است كه بسيارى از علماى مذاهب، ديگران را تا مرز كفر طرد مى‌كنند، اساس اين مشكله حل نشدنى به اعتقاد متعصبين به اين موضوع برمى‌گردد كه محبت صاحبان مذاهب خود را از جانب خدا مى‌دانند و مذهب خود را مذهب منحصر به فرد به خداوند مى‌دانند و اعتقاد به‌خدا در نفس بشر از محكم‌ترين اعتقادات است، اين مشكله داخلى تقريباً عادى، به‌نظر من قابل حل نيست؛ ولى مهار كردن و تخفيف آن تا حدّى در حق جماعاتى و يا اكثر افراد به‌وسيله اقامه دليل معقول ممكن است.

هم اكنون وضع فكرى جماعات زيادى از علماى طرفدار تقريب مذاهب و اتحاد و هم‌كارى بين المللى مسلمان‌ها بهتر از گذشته‌ها است و تبليغ تحمل پذيرى عمومى براى اذهان علماى مسلمان نيز تأثير بسزايى را داشته است.

به‌هرحال ما در اصل اين چالش‌ها نه مأيوس باشيم كه ممكن است آهسته آهسته تا حدّى مهار شود و حتى اكثريت تمايل به تقريب و اتحاد پيدا كند و متشدّدين و متعصّبين‌